538 OVER DE BEWEGINGEN DER 



nog niet plasmolytisch; dit begint in de meeste cellen meestal 

 eerst bij 4 en 5 pCt. en eerst bij 5 — 7pCt. geraken gewoonlijk alle 

 cellen in dien toestand. Veiligheidshalve gebruik ik daarom steeds 

 opiossingen van minstens 10 pCt., tenzi] voorafgaande proeven voor 

 een bepaalde plant bewezen hebben, dat zwakkere opiossingen vol- 

 doende zijn. Sterkere opiossingen, b.v. van 20 pCt., werken eenigs- 

 zins sneller, doch overigens geheel gelijk. Voor chloornatrium en 

 kalisalpeter zijn de concentratien dezelfden, daar deze zouten onge- 

 veer met dezelfde kracht water uit de cellen aantrekken. 



De verkortingen, die groeiende plantendeelen in deze zoutop- 

 lossingen vertoonen, zijn zeer aanzienlijk. Zij bedragen gewoon- 

 lijk 4 — 5 percent der oorspronkelijke lengte, dikwerf zelfs 8-t-IO 

 pCt., en zoo men de sterkst groeiende deelen alleen bestudeert, 

 of wel afzonderlijke cellen daaruit onderzoekt, bereikt de verkor- 

 ting niet zelden 15 pCt. en meer. Men ziet dus, dat de turgoruit- 

 rekking ook met betrekkelijk grove middelen gemakkelijk te me- 

 ten is. 



Deze verkorting berust nu uitsluitend op het verlies van den 

 turgor; geen andere oorzaken oefenen daarop een meetbaren in- 

 vloed uit. Plooien in den celwand, gelijk die bij het verwelken 

 ontstaan, ontstaan in zoutoplossingen nooit. Zeer enkele malen 

 worden de cellen een weinig ingestulpt, doordat er minder zout 

 in de cellen dringt dan er water uittreedt. Dit geschiedt echter 

 nooit in die mate, dat het de lengte der cellen merkbaar verandert, 

 en bij de door mij gekozen zoutoplossingen komt dit geval bijna 

 nooit voor. Ook de imbibitie der celwanden met de zoutoplossing 

 verandert hunne lengte niet. 



De plantendeelen blijven in de zoutoplossingen levend, als ten 

 minste de proeven niet ongeoorloofd lang duren. Na een verblijf 

 van enkele uren, kan men de zoutoplossing weer door water uit- 

 wasschen; dan herneemt de tak zijn vorigen turgor, en daarmede 

 het vermogen om weer te groeien: het beste bewijs voor de on- 

 schadelijkheid der operatic. Bij langer verblijf gaat dit vermogen 

 om zonder schade uitgewasschen te worden allengs verloren, doch 

 men kan zich door mikroskopisch onderzoek ook dan nog over- 

 tuigen, dat de protoplasma-lichamen der plasmolytische cellen 

 nog langen tijd in leven blijven. 



Ten slotte wensch ik hier een enkel woord in te lasschen over 

 de beteekenis van de lengteveranderingen, die men bij deze onder- 

 zoekingen aan groeiende plantendeelen waarneemt. Ik acht een 

 juiste opvatting van dit punt van zeer hoog belang, omdat daar- 



