544 OVER DE BEWEGINGEN DER 



een verschijnsel, dat door Darwin in zijn beroemde verhandeling^ 

 „0n the movement and habit of cHmbing plants" het eerst uit- 

 voerig beschreven is. De ranken van Sicyos zijn w^egens hare 

 merkwaardig snelle bewegingen uiterst geschikt om zijne w^aar- 

 neming te herhaien. Daarbij is het in het oog loopend, dat de 

 teruggaande beweging steeds veel langzamer geschiedt dan de 

 prikkelbeweging. Zoo maakte een rank, die ik eenige malen voor- 

 zichtig langs den onderkant wreef, tengevolge daarvan in ruim 

 eene minuut meer dan twee voile spiraalwindingen. Nog eenigen 

 tijd duurde de nawerking, en in omstreeks 1 14 uur had de rank 

 in 't geheel 214 v^indingen gemaakt. Toen ging zij langzaam te- 

 rug, en had na ruim twee uren nog altijd een zeer aanzienlijke 

 kromming (van omstreeks % winding). Dit bewijst, dat het te- 

 ruggaan een verschijnsel van anderen aard is dan de prikkelbe- 

 weging. 



Het is hier de plaats, een verschijnsel te vermelden, dat in het 

 vervolg herhaaldelijk ter sprake zal komen. In mijne vroegere 

 verhandeling (p. 207) beschreef ik de kromming die ranken 

 maken, als men herhaaldelijk tegen hare onderzijde aanklopt. Zij 

 krommen zich dan allengs van den top af spiraalsgewijze op, 

 waarbij de bovenzijde convex wordt; na eenigen tijd van rust 

 worden zij weer recht. Ook als ik op de bovenzijde tikte, trad dit 

 verschijnsel op en ook dan werd de bovenzijde convex. 



De ranken van Sicyos zijn zoo uiterst gevoelig, dat bij de min- 

 ste stooten deze „topkrulling" in meerdere of mindere mate bij 

 hen wordt waargenomen. Op winderige dagen vindt men in den 

 tuin soms geen enkele rank, wier top niet min of meer opgerold, 

 of tenminste gebogen is; zelfs jonge ranken, die zich eerst pas 

 gestrekt hebben, vertoonen dit. Elke ruwe behandeling der ran- 

 ken doet deze topkrulling ontstaan; vandaar, dat men bij proeven 

 met deze ranken steeds uiterst voorzichtig te werk moet gaan. Ran- 

 ken, in den tuin afgesneden en naar het laboratorium gebracht, ma- 

 ken tengevolge daarvan veelal reeds topkrullingen. Ranken van ka- 

 merplanten, die men om ze te meten aan een maatstaf legt, ver- 

 toonen hetzelfde. Bij vele proeven is deze topkrulling een gewoon 

 en onvermijdelijk verschijnsel, wanneer n. 1. de inrichting der 

 proef het onmogelijk maakt, een aanraking der rank met andere 

 voorwerpen te vermijden. 



De omstandigheid, dat de epinastische beweging bij onze 

 ranken aan de basis begint, maakt, dat er nooit gevaar bestaat 



