576 OVER DE BEWEGINGEN DER 



kracht toch, zal het van den weerstand van het protoplasma af- 

 hangen, hoe groot de turgor zal kunnen worden, d. i. welke maxi- 

 male hoogte hij zal kunnen bereiken. Een verhooging van den 

 v/eerstand zou dus een vergrooting der cellen mogelijk maken. 



Bij eenig nadenken ziet men echter allicht in, dat deze redenee- 

 ring slechts voor bepaalde gevallen juist is. Denken wij ons den 

 weerstand van het protoplasma zoo groot, dat de ehastische span- 

 ning der celwanden niet in staat is, vocht uit de eel naar buiten te 

 persen. In dit geval zal een vergrooting van den weerstand van het 

 protoplasma natuurlijk volstrekt zonder gevolg voor den turgor 

 der eel zijn. Alle verschijnselen wijzen er op, dat in het parenchym 

 van groeiende cellen deze toestand verwezenlijkt is. 



Door de medegedeelde beschouwingen verkrijgt ons vraagstuk 

 echter een hooger gewicht. Want het onderzoek naar het weefsel, 

 waarin de gezochte kracht zetelt, beslist tegelijkertijd over de na- 

 tuur dezer kracht. Wij kunnen onze vraag dus zoo formuleeren: 

 Is een toeneming van de turgorkracht van het parenchym, dan we/ 

 een vermindering van de elastische spankracht der passief uitge- 

 rekte weefsels, de oorzaak van de prikkelbewegingen der ranken? 



Wil men deze quaestie langs experimenteelen weg beslissen, 

 zoo bestaat daartoe, zoover mij bekend, geen ander middel dan 

 een mechanische isoleering der beide groepen van weefsels. Deze 

 scheiding, in de meeste gevallen praktisch niet of bijna niet uitvoer- 

 baar, kan bij de ranken van Sicyos bijna zonder moeite worden 

 ten uitvoer gebracht. 



Dit blijkt gemakkelijk uit hetgeen wij in ons Hide hoofdstuk 

 over den anatomischen bouw van het bovenste gedeelte der ran- 

 ken hebben medegedeeld. Wij hebben toen gezien dat de epider- 

 mis, het collenchym en de vaatbundels der onderzijde, de neutrale 

 as der krommingen in zich opnemen, en dus bij deze bewegingen 

 een ondergeschikte, waarschijnlijk geheel passieve, rol spelen. 

 Daarop volgt, naar boven toe, overal het parenchym, en eerst aan 

 den bovenkant vinden wij weer, onder de epidermis, twee dunne 

 collenchymstrengen en twee zwakke vaatbundels. Deze zijn ter- 

 weerszijden van de gleuf, die op den bovenkant in het midden 

 loopt, zoo geplaatst, dat men gemakkelijk door een scherpe snede, 

 evenwijdig aan de bovenzijde, de epidermis, de beide collenchym- 

 strengen en vaatbundels kan afsnijden, zonder al te veel van het 

 parenchym weg te nemen. Dat een klein gedeelte van het paren- 

 chym bij deze operatic verloren gaat, is natuurlijk onvermijdelijk, 

 het hindert echter bij de mede te deelen proeven niet. Het is ge- 



