■622 OVER DE BEWEGINGEN DER 



* 



wordt dus, evenals bij de prikkelbewegingen der ranken, een pro- 

 ces, dat anders langzaam en gelijkmatig verloopt, tijdelijk aan de 

 eene zijde van het plantendeel versneld, of wel: 



De zwaartekracht en het licht veroorzaken, evenals andere prikkels, 

 daardoor krommingen van groeiende veelcellige plantendeelen, dat 

 zij de productie van osmotisch werkzame stoffen in de cellen, 

 waardoor de lentegroei veroorzaakt wordt, tijdelijk aan de eene 

 zijde van het plantendeel versnellen. 



Tot nu toe heb ik de in het celvocht voorkomende, opgeloste 

 stoffen in het algemeen als osmotisch werkzaam beschouwd, zon- 

 der in nadere beschouwingen omtrent de natuur dezer stoffen te 

 treden, en zonder te vragen, of wellicht bepaalde stoffen daarbij 

 een belangrijker rol spelen dan andere. Bij het groote belang, dat 

 deze stoffen krachtens de medegedeelde redeneeringen voor de 

 mechanische theorie van den groei blijken te bezitten, is het wen- 

 scheiijk ook op deze vraag een antwoord te vinden. 



De onderzoekingen over de oorzaken van de bew^egingen der 

 ranken van Sicyos, veroorloven mij in dit opzicht een stap ver- 

 der te gaan dan vroeger. 



De waarneming, dat oplossingen van sommige anorganische 

 zouten met veel grooter kracht water aan levende cellen onttrek- 

 ken kunnen dan suikeroplossingen van gelijke concentratie, en 

 andere daarmede samenhangende feiten, deden mij vroeger de 

 meening huldigen, dat het voornamelijk zulke zouten of andere, 

 met hen in deze eigenschap overeenkomende stoffen zijn, die de 

 voornaamste rol bij den turgor spelen 1). Suiker, eiwit, gom en 

 dergelijke stoffen konden daaraan toch slechts een ondergeschikt 

 aandeel nemen. 



In het celvocht van de parenchymcellen van groeiende planten- 

 deelen komen, behalve suiker en anorganische zouten, algemeen 

 ook nog de plantenzuren voor, en deze komen met de bedoelde 

 anorganische zouten juist in de bedoelde eigenschap, namelijk in 

 hunne zeer groote aantrekkingskracht voor water, overeen. Van 

 de aanwezigheid van een vrij zuur (of van zure zouten) in het 

 parenchym van de ranken van Sicyos, kan men zich zeer gemak- 

 kelijk overtuigen, als men overlangs doorgesneden stukken, na 

 verwijdering van het niet merkbaar zure vocht dat uit de vaat- 

 bundels komt, op blauw lakmoes-papier sterk drukt. De paren- 

 chymcellen worden dan gekneusd, en een roode indruk van het 



1) Zie pag. 86 en pag. 395. 



