626 OVER DE BEWEGINGEN DER 



aan waterverlies, ten deele aan een mechanische samendrukking 

 toe te schrijven. Het eerste is een natuurlijk gevolg van de wer- 

 king van den prikkel, die het oo^spronkelijk evenwicht tusschen 

 de turgorkrachten der cellen verbreekt. De toeneming der turgor- 

 kracht in de cellen der eene zijde, bij onvoldoenden toevoer van 

 water, maakt dat deze cellen water aan de overige onttrekken; 

 deze verliezen hierdoor aan volumen, en de elastisch gespannen 

 celwanden contraheeren zich 1). 



Of een mechanische samendrukking der concave zijde zal plaats 

 vinden, hangt natuurlijk van de relatieve plaats der uitzettende en 

 der passief gerekte weefsels, en van de grootte der ontwikkelde 

 krachten af; daaromtrent ontbreken echter nog de noodige onder- 

 zoekingen. 



De verkorting der concave zijde is slechts een bizonder geval van 

 den algemeenen regel, dat de concave zijde bij de daarop onder- 

 zochte groeikrommingen langzamer groeit dan zij gegroeid zou zijn, 

 als het orgaan recht gebleven ware. Bij ranken, Stengels, en evenzoo 

 bij wortels 2)^ geldt deze regel, zoover men weet, zonder uitzon- 

 dering. Het is duidelijk, dat hier dezelfde verklaring geldt en dat 

 de oorzaak der verkorting in waterverlies te zoeken is, veroorzaakt 

 door de toeneming van de turgorkracht in de cellen der convex wor- 

 dende zijde. Of bij groeikrommingen de totale groeisnelheid an- 

 ders zal zijn dan bij rechtblijvende organen, hangt ten deele van 

 den toevoer van water, ten deele van den weerstand der passief 

 gerekte weefsels af. 



4. Onafhankelijkheid van de krommingen van ranken 

 van de dikte van het steunsel. 



De meeste ranken kunnen zich om de allerdunste steunsels 

 krommen, en vormen dan uiterst enge windingen. Krommen zij 

 zich om dikkere steunsels, dan leggen zij zich niet eenvoudig aan 

 deze aan, maar trachten zich nog sterker te krommen. Is het steun- 

 sel een blad, of een papieren cylinder, dan wordt het door de rank 

 feitelijk samengedrukt. Is het harder, dan ziet men niet zelden, 

 vooral bij zeer dikke steunsels, de rank zich zijdelings buigen en 

 daardoor een zigzaglijn vormen. In een woord, het verschil in 

 groei tusschen boven- en onderzijde hangt geenszins van de dik- 

 le van het steunsel, maar van inwendige oorzaken af 3). Dit is 



1) Vergelijk sachs, Lehrbuch d. Botanik 4 Ed. p. 841, 842. 



2) Sachs. Arbeiten d. Bot. Inst, in Wiirzb. Ill, p. 471. 



3) Zie pag. 214. 



