152 ^ OVER STERIELE MaYs-PLANTEN. 



helft, evenals die zijtakken, met kleine trosjes van aartjes bezet is. 

 In de steriele individuen is deze geheele pluim vervangen door een 

 naakte spil. Deze draagt meestal aan haar top een klein groepje 

 van kelkkafjes zonder bloempjes (fig. 2), zooals trouwens ook aan 

 het boveneinde van normale pluimen niet zelden het geval is. 



De tweede plaats van vertakking is de onderste helft van den 

 stam. Hier vindt men de kolven, een, twee of drie op eike plant, 

 en meestal daaronder of daarboven nog enkele onontwikkelde. Kol- 

 ven nu, dragen mijne steriele planten niet, en scheurt men de blad- 

 scheeden voorzichtig af, zoo overtuigt men zich, dat in haar oksel 

 nooit iets te bespeuren is, wat naar een onontwikkelde kolf, of ook 

 slechts naar een knop gelijkt. De internodien naast de kolven plegen, 

 aan de zijde van deze, Van een diepe breede gleuf voorzien te zijn; 

 deze gleuf ontbreekt in de steriele exemplaren. 



Ten derde vertakken zich de Mais-planten, bij krachtigen wasdom, 

 aan haar voet. Zij bestoelen zich, zooals men het noemt. Deze 

 uitstoelsels bereiken enkele malen de lengte van den hoofdstam, 

 meestal blijven zij kleiner. De langsten onder hen dragen eene pluim 

 en een of meer kolven, de kortere meest slechts een kolf, die dan 

 aan hun top bevestigd is. Deze uitstoelsels, in mijne cultuur aan 

 talrijke normale planten te zien, ontbreken aan alle steriele exem- 

 plaren. 



De geheele stam mist dus, van onderen tot boven, het vermogen 

 cm zich te vertakken. Opmerking verdient, ten eerste, dat het 

 wortelsysteem dezer steriele individuen in omvang en vertakking 

 voor dat der normale planten niet onderdoet, zoodat ook het ver- 

 mogen, om uit den stam bijwortels voort te brengen, niet verzwakt 

 schijnt te zijn. En ten tweede, dat de steriele planten ook in hare 

 vegetatieve ontwikkeling niet voor de fertiele onderdoen. Zij zijn 

 even hoog als deze (meest 1,5—1,8 meters), even rijk bebladerd, de 

 bladeren even lang en even breed. Het is dus geenszins ten gevolge 

 van eene kommerlijke ontwikkeling, dat de zijtakken ontbreken; 

 integendeel, de groei was voor beide soorten van exemplaren een 

 uiterst krachtige. 



De steriele planten op mijne bedden vertoonen, gelijk ik reeds 

 opmerkte, in hoofdzaak alle hetzelfde type. Toch zijn er bij nauw- 

 keurig onderzoek gradatien te vinden. Deze kunnen in twee groepen 

 gebracht worden. De eene omvat steriele planten, die aan haar 

 uitersten top nog eenige zijtakjes voortbrengen. De andere bestaat 

 uit fertiele exemplaren, wier pluim ten deele onvruchtbaar is. 



Een voorbeeld van de eerste groep is op plaat I in fig. 5 afge- 



