154 OVER STERIELE MAIS-PLANTEN. 



is echter niet liet geval, zooals uit de volgende mededeelingen zal 

 blijken. 



Van de planten in 1887, die, zooals reeds gemeld is, alle van een 

 16-rijige kolf van 1886 afstamden, nam ik, behalve de 20-rijige kolf, 

 waarvan de nakomelingschap hierboven besproken werd, nog enkele 

 andere kolven om in 1888 uit te zaaien. In de eerste plaats een 

 twaalfrijige kolf. Van deze werden eenige zaden gezaaid in een tuin 

 te Amsterdam, op eenigen afstand gelegen van het physiologisch 

 terrein van den Hortus Botanicus, waar de beschreven hoofdproef 

 werd genomen. Deze zaden leverden een tiental planten, waaronder 

 er e6n was, die geheel aan de boven gegeven beschrijving der steriele 

 Ma'fs-planten voldeed. 



In de tweede plaats zaaide ik te Hilversum, op drogen, vrij on- 

 vruchtbaren zandgrond, zaden van vijf kleine kolven van uitstoelsels 

 der cultuur van 1887 uit. Van elke kolf kwamen de zaden op een 

 afzonderlijk bed. De vijf bedden droegen te zamen 87 planten, op 

 twee bedden bevond zich, op elk eene, steriele Mais-plant. 



Van vier verschillende kolven uit mijne cultuur van 1887 hebben 

 dus zaden de nieuwe varieteit doen ontstaan. De omstandigheden, 

 waaronder de planten uit deze zaden opgroeiden, waren uiterst ver- 

 schillend. Te Hilversum werden de zaden in het begin van Mei in 

 den open grond gezaaid; hier hadden zij van het begin af aan met 

 groote droogte te kampen. De zaden uit de twintigrijige kolf werden 

 daarentegen, elk in een afzonderlijke bloempot, in goede tuinaarde, 

 in het begin van April, in een broeibak gezaaid; gedurende een 

 maand werden de jonge plantjes zoo goed mogelijk verzorgd. Eerst 

 toen zij krachtig begonnen te worden werden zij naar de voor hen 

 bestemde bedden overgebracht en geplant, zonder de kluit te breken. 

 Zij groeiden van den beginne af krachtig; die te Hilversum bleven 

 steeds zwak. De te Amsterdam gezaaide zaden van de twaalfrijige 

 kolf stonden in goede tuinaarde, doch werden weinig verzorgd. 



Ofschoon dus de mogelijkheid niet geheel buitengesloten is, dat 

 de zeer bijzondere weersgesteldheid van den zomer van 1888 een 

 invloed op het te voorschijn komen van deze steriele planten gehad 

 heeft, zoo is toch de kans, dat zij de variatie veroorzaakt heeft, zeer 

 gering. Ten eerste wegens het verschil in den tijd der beide voor- 

 naamste culturen, dat ruim een maand bedroeg, zoodat hetzelfde 

 weer de planten op zeer ongelijken ouderdom trof ; ten tweede wegens 

 het verschil in droogte en vruchtbaarheid van den bodem. 



Veel meer ligt het voor de hand, aan te nemen, dat het varieeren 

 van de verschillende culturen in dezelfde richting een gevolg is van 



