208 EENIGE GEVALLEN VAN KLEMDRAAI BIJ DE MEEKRAP. 



van een geheel ongewonen bouw. De bladeren staan in een door- 

 loopende lijn langs den stengel, in plaats van in kransen van vier 

 of zes bladsciiijven. Nu eens staan zij alle aan dezelfde zijde, dan 

 weer in een steil opgaande spiraal. De stengel zelf is min of meer 

 gezwoUen, en zijne ribben loopen niet overlangs, maar schuins of 

 zelfs bijna dvvars, als hoepels tusschen welke het weekere weefsel 

 uitgespannen is. Een paar zulke Stengels, korten tijd na het uit- 

 planten uit den grond getrokken, ziet men op plaat I in Fig. 1 en 2 

 in natuurlijke grootte afgebeeld. 



Deze zonderlinge, gedraaide meekrapkiemen schijnen sinds over- 

 oude tijden aan de arbeiders welbekend geweest te zijn. Even als 

 klaverblaadjes van vieren werden zij als een gunstig voorteeken 

 beschouwd. In Zeeland bestond het gebruik ze, soniwijlen met 

 lintjes versierd, aan de kinderen van den baas aan te bieden, Dit 

 gaf, meende men, aanspraak op een fooitje^). 



Omstreeks 1840 ontving de botanische tuin te Franeker zulk een 

 gedraaide meekrapplant. Deze werd hier geplant en later gedroogd 

 en in het herbarium van Prof. Nic. Mulder bewaard. Hier werd 

 zij in 1845 door S. Kros onderzocht^). Dit is de eenige plaats, waar 

 ik in de botanische literatuur het voorkomen van klemdraai bij 

 meekrap vermeld vond. 



Daarenboven trof ik een gedraaid takje van Rubia tindorum aan 

 in de verzameling van gedroogde planten met klemdraai, van 

 Alexander Braun, die in het koninklijk botanisch Museum te Berlijn 

 bewaard wordt, en die mij door de Directie van dat Museum in het 

 voorjaar van 1890 welwillend tot onderzoek werd toegezonden, 



Dit takje heb ik op een derde der natuurlijke grootte gephoto- 

 grapheerd en afgebeeld op Plaat I in Fig. 3. Het etiquette vermeldt 

 slechts ,, Berliner Universitatsgarten 1870". Van waar de plant 

 oorspronkelijk afkomstig is, blijft dus onbekend. 



De mededeelingen van Kros omtrent het voorkomen van zulke 

 Stengels in Zeeland deden in mij den wensch ontstaan, zelf zulke 

 voorwerpen te kunnen onderzoeken. Ik heb daarom in het Maand- 

 blad van de Hollandsche Maatschappij van Landbouw voor Mei 

 van dit jaar aan Heeren kweekers van meekrap het verzoek gericht, 

 mij gedraaide Stengels tot onderzoek te willen toezenden. Mijn 

 doel was daarbij tweeledig, ten eerste de Stengels zelve aan een 

 morphologisch onderzoek, en hunne groeitoppen aan een micro- 



i) Zeeuwsche Volksalmanak 1843, biz. 106. 



2) S. Kros, De spira in plantis conspicua. Diss. Groningen 1845, biz. 74. 



