EENIGE GEVALLEN VAN KLEMDRAAI BIJ UE MEEKRAP. 211 



= 2^8- Dit koint overeen met den bladstand Via- ^'^ ^^^ ^^^ 

 dc oorspronkelijke voor deze kiemen bcschuuwd iiioet worden. 



Dat liicrbij op de okselknoppen en niet op de bladscliijven gelet 

 werd, ligt in den eigenaardigen bouw van de kransen der Rubiaceeen, 

 en belioeft wel geen nadere toelicliting. 



De vier ,,lattcn" waren 25-30 cm. lang, aan den wortelstok 

 afgebroken en hier rond op doorsnede. Naar boven toe werden zij 

 allengs plat en breed, en bereikten over een groot deel hunner lengte 

 eene breedte van 1,5-2 cm. Hunne bladkransen warcn vcelbladig, 

 des te rijker aan bladscliijven, naarmate zij op een hooger en breeder 

 gedeelte ingeplant waren. Ik telde soms in een enkelen krans 40 en 

 meer bladeren, waarvan meestal de lielft of een derde van oksel- 

 knoppen voorzien waren. Merkwaardig aan deze voorwerpen was 

 vooral het feit, dat de kransen geheel zuiver waren, en die longitu- 

 dinale uiteenschuiving misten, die anders op gefascieerde Stengels 

 van planten met kruis- of kranswijzen bladstand zoo gewoon is. 



Onder deze latten waren er twee, wier top min of meer gedraaid 

 was. Deze draaiing was klaarblijkelijk het gevolg van een verschil 

 in lengtegroei, waarbij de kanten van den platten stengel zich sterker 

 verlengd hadden dan het middelste gedeelte. Ik liet deze loten 

 verwelken en slap worden, en in dezen toestand gelukte het mij, 

 ze zoo vlak te leggen, dat alle torsie verdween. Het is van belang 

 op te merken, dat hier dus de beide, in hun wezen zoo zeer ver- 

 schillende soorten van torsie, de klemdraai en de gewone draaiing, 

 op verschillende Stengels van een zelfde plantensoort en uit dezelfde 

 kweekerij afkomstig, aangetroffen worden. Het is hier echter niet 

 de plaats om de strijdpunten te bespreken, die over dit verschil 

 bestaan, en die nog onlangs door Magnus in een helder licht ge- 

 plaatst zijn^). 



De zending van den heer van der Have, die ik enkele dagen later 

 ontving, bevatte eveneens een aantal gedraaide kiemen, wier blad- 

 spiraal echter zonder uitzondering links opsteeg. De kiemen waren 

 ook hier aan den wortelstok afgebroken, geschikt om geplant te 

 worden, 15-20 cm. lang en krachtig groeiend; de bladspiraal, in 

 het onderste bruine deel slechts weinig steil, werd hooger op steiler 

 en verhief zich in het jongste volwassen deel tot een overlangsche 

 lijn. Hier stonden dus alle bladeren naar eene zijde, als in fig. 2. 

 De ribben waren in tegengestelde richting gedraaid, de Stengels 



i) Zie Magnus, Sitzungsber. d. bot. Vereins der Provinz Brandenburg, 

 Bd. XIX, en het bericht over de voorjaarsvergadering van deze ver- 

 eeniging te Freienwalde a/0, in Juni 1890. 



14» 



