212 EENIGE GEVALLEN VAN KLEMDRAAI BIJ DE MEEKRAP. 



gezwollen. Het nader onderzoek bevestigde de boven beschreven 

 rcsultaten, die ik met de eerst bcsproken zending verkregen had. 

 Belialve de beide in Fig. 1 en 2 afgebeelde Stengels, die ik op 

 spiritus bewaard heb, en de latten, die in mijn herbarium van 

 monstrositeiten eene plaats vonden, heb ik allc voorwerpen van 

 beide zendingen op het physiologisch terrein in den Hortus te 

 Amsterdam uitgeplant. Met enkele uitzonderingen groeiden zij 

 krachtig, en brachten zi] talrijke zijtakken voort. Aan deze stonden 

 de bladeren in vier- en zestallige kransen, doch tot in October 

 werd daaraan geen spoor van draaiing gezien. Ook bloeiden mijne 

 planten niet. Ik hoop met dit aanzienlijke materiaal de cultuur 

 voort te zetten, en te zien, of in een volgende jaar zich het ver- 

 schijnsel van draaiing op een of ander exemplaar herhalen wil. 

 Ik ontveins mij niet, dat de kans daarop gering is, zooals zoowel 

 uit de mededeelingen van mijne beide Heeren Correspondenten, 

 als ook uit mijne eigene ervaringen aan andere plantensoorten moet 

 worden afgeleid. 



Ik ga thans over tot eene eenigszins meer gedetaiileerde be- 

 schrijving van de beide in Fig. 1 en 2 afgebeelde voorwerpen. Deze 

 mogen dan als voorbeelden voor de overige door mij onderzochte 

 kiemen dienen. Beide zijn in natuurlijke grootte door mij gephoto- 

 grapheerd, nadat een aantal bladeren, zoover dit noodig was, dicht 

 boven hun voet waren afgesneden. Het onderste, bruine, in den 

 grond verborgen gedeelte {a b) droeg geene eigenlijke bladeren, 

 doch slechts verdroogde schubben; boven b waren de eerste bladeren 

 klein en met breeden voet ingeplant, dus langwerpig driehoekig 

 van vorm (bij c), en eerst in den volgenden omgang (bij d in Fig. 1) 

 namen zij hun gewone, lancetvormige gedaante, met smallen voet 

 aan. Tot dicht bij e in Fig. 1 en rf in Fig. 2 was de stengel volwassen, 

 daarboven duurde de lengtegroei nog voort. Dit groeiende gedeelte 

 was nog slechts weinig gedraaid, de bladspiraal was nog bezig afge- 

 wikkeld te worden. Vandaar dat het steilste gedeelte dezer spiraal 

 in Fig. 1 tusschen d qu e ligt, in Fig. 2 tusschen c en d. Daarboven 

 zijn de windingen, om de genoemde reden vlakker en, op een gelijk 

 aantal bladeren berekend, talrijker. 



Van de steilheid der bladspiraal hangt natuurlijk de steilheid 

 der ribben af. Hoe steiler de eerste, des te meer neigen de laatste 

 tot de dwarse richting, ofschoon zij deze, in mijne kiemen, nooit 

 geheel bereikten. Daartoe wordt trouwens, zooals vooral de Va- 

 leriaan ons leert, een veel grootere opzwelling van den stengel 

 vereischt. 



