216 EENIQE GEVALLEN VAN KLEMDRAAI BIJ DE MEEKRAP. 



een geheele bevestiging. Wij kunnen dus veilig den oorspronkelijken 

 bladstand = Vis stellen. 



Tellen wij echter de bladschijven in de buitenste omgangen van 

 Fig. 4 en Fig. 5, zoo vinden wij liet aantal grooter, en dit wijst er 

 op, dat hier reeds een begin van ontwinding, dus een begin van 

 torsie voorkomt. Dit komt overeen met de rechtstreeksche waar- 

 neming omtrent het eerste begin van de torsie aan den ongeschonden, 

 groeienden stengel, daar deze nog binnen de gesloten en gedraaide 

 eindknop aanvangt. Men kan zich trouwens tiiervan door eene 

 nauwkeurige beschouwing van Fig. 1 voldoende overtuigen. 



Mijne waarnemingen leiden dus tot de gevolgtrekking, dat de 

 bladeren op de groeitoppen van gedraaide kiemen van de meekrap 

 in een spiraal, en wel met den bladstand ^13 worden aangelegd. 

 Eerst een paar windingen later begint het draaien van den stengel, 

 en daarmede de ontwinding der bladspiraal. In deze is echter, 

 ook op den volwassen stengel, de bladstand 7i3 "og duidelijk te 

 herkennen, als men daarbij de ribben als orthostichen aanneemt. 



De afwijkende bladstand is dus hier primair, de klemdraai se- 

 cundair. En volgens de theorie van Braun is de eerste de oorzaak 

 der laatste. Men ziet dus, dat de gevonden feiten, hoewel zij geen 

 volledig bewijs voor deze theorie zijn, toch met haar volkomen 

 samenstemmen. 



Verklaring van plaat I. 



Fig. 1 en 2. Kiemen van meekrap (Rubia tinctorum). Deze kiemen zijn omstreeks half 

 Mei van de wortelstokken afgebroken en enkele dagen later gephotographeerd. a de plaats, 

 waar zij aan den wortelstok bevestigd waren, a', b, c, d, e de opeenvoigende windingen der 

 bladspiraal. Van a tot b bevonden zich de kiemen onder den grond en waren zij bruin ge- 

 kleurd, hooger op groen; k okselknoppen. 



In Fig. 1 zijn de bladeren ten deele, in Fig. 2 grootendeels dicht aan hunne basis afgeknipt. 

 i i in Fig. 1, een bladschijf, die bijna gehcel achter den stengel verscholen is. (Nat. Gr.) 



Fig. 2. Takje van een meekrap-plant, bewaard in het herbarium van Alexander Braun; 

 m de bovenste viertallige krans, daarop volgt van p tot q een gedraaid stengeldeel, waaraan 

 alle bladeren links ingeplant zijn. r okseltak van een dier bladeren. (1 : 3.) 



Fig. 4 en 5. Dwarse doorsneden door den groeienden top van twee gedraaide meekrap- 

 kiemen, vlak onder het vcgctatiepunt gesneden. Fig. 4 ontleend aan een plant, wier vol- 

 wassen bladeren in een rechts opstijgende spiraal geplaatst waren. Fig. 5 aan een exemplaar 

 met linksche spiraal. De okselknoppen zijn in beidc figuren weggelaten. In de oudste bladeren 

 is de grens van hout en phloeem-gedeelte van den vaatbundel, alsmede de kleine bastbundels, 

 duidelijk zichtbaar. Houtvaten niet geteekend. (Vergrooting van Fig. 4: 36 : 1, van Fig. 5: 

 48:1.) 



