BIJDRAOEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAI. 409 



takken begonnen uit te groeien. In het eindhoofd vernietigde ik, 

 nog later, de bloemknoppen, daar op hetzelfde bed een paar andere 

 planten stonden, waarvan ik zaad wenschte te winnen. 



Ruim een week na de operatic was de uitkomst reeds duidelijk. 

 Het gesnedene gedeeltc van den stengel begon zich te strekken 

 terwijl het van onderen en van boven aan gedraaide stengeldeelen 

 grensde. Nog 14 dagen later was het volwassen en had een lengte 

 van 7 cm. bereikt. Ik liet de plant nog tot 1 September op het veld, 

 cm alle deelen voldoende houtig te laten worden, rooide haar toen, 

 en photographeerde haar later in gedroogden en ontbladerden 

 toestand. (PI. I, Fig. 1.) 



Men ziet aan deze figuur duidelijk, dat door die eene snede een 

 deel van den stengel, dat anders zonder twijfel ook gedraaid zou 

 zijn, recht geworden is. Daarenboven is dit stuk nu, trots de operatie, 

 tot een zuiver gevormd internodium geworden, dat overal op de 

 dwarse doorsnede zooveel tot den cirkelvorm nadert, als de 

 gapende wonde dit toelaat. De wijdte der wonde is in het midden 

 het geringste; hier bedraagt zij slechts4mm. bij een diameter van 

 het internodium van 14 mm., of liever bij een omtrek van 40 mm. 

 Naar onderen en naar boven wordt de wonde allengs wijder, klaar- 

 blijkelijk onder den invloed der bladspiraal; hare wijdte bedraagt 

 op deze beide plaatsen 10 mm. 



De wond is, zooals men dit ook in de figuur ziet, niet juist op de 

 grens der beide bladeren No 20 en 21 gemaakt; zij gaat integendeel 

 vlak langs de okselknop van No 21, zoodat een deel van de blad- 

 basis van dit blad onder aan de wond gezien wordt. Zij strekte 

 zich onder de inplanting der beide genoemde bladeren tot omstreeks 

 halverwege den volgenden spiraal-omgang uit; de uitstekende punt 

 c in de figuur wijst haar onderste grens aan. De lijn van a tot c 

 is dus de voortzetting van den linker rand der wond, die hier den 

 rechter rand aan het oog onttrekt. 



Boven de inplanting van blad 21 liep de wond eenigszins scheef 

 en te diep; dit is de oorzaak van de onregelmatige draaiing van den 

 stengel op de hoogte der bovenste bladeren. De bladeren staan hier 

 echter, ten getale van vijf, in een zuivere onafgebroken, links op- 

 stijgende schroeflijn, die tusschen blad 23 en 24 nog eenmaal door 

 de snede getroffen werd, doch niet op voldoende wijze, om ook hier 

 een zuiver gestrekt internodium te doen ontstaan. 



Deze proef bewijst dus dat de torsie opgeheven kan worden door 

 ien enkele snede, wanneer deze het mechanisch verband in de blad- 

 spiraal opheft. Er ontstaat dan een recht internodium. 



