410 BIJDRAOEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAI. 



Het is de moeite waard, dit resultaat te vergelijken met de ge- 

 vallen van onderbroken klemdraai, zooals zij ons van tijd tot tijd 

 door de natuur zelve worden aangeboden (M. d. Z. biz. 251-267), 

 en zooals ik er in de eerste figuur van mijne aangehaalde verhandeling 

 een heb afgebeeld, Hier ziet men eveneens, tusschen twee gedraaide 

 stengeldeelen, e^n of meer internodien. De schroeflijn der bladeren 

 loopt onafgebroken tot aan het rechte deel omhoog, en springt dan 

 ineens het internodium over, De beide grensbladeren zijn echter 

 verbonden door een wondlijn waarlangs zij, in de eerste jeugd van 

 den Stengel, door hun vleugel vereenigd waren, en niet zelden ziet 

 men nog de overblijfselen van den verscheurden vleugel, die op 

 die lijn achtergebleven zijn. 



Wat hier de natuurlijke wondlijn is, is in onze proef de kunst- 

 niatige wonde. De bladspiraal loopt, van onderen af, tot vlak aan 

 die wond en verspringt hier, om boven het rechte internodium zich, 

 schijnbaar ongestoord, voort te zetten. De vleugel is natuurlijk 

 door het mes glad doorgesneden; zij loopt noch van boven noch 

 van onderen langs de wonde, zooals in het geval van eene natuurlijke 

 wondlijn. Als het mogelijk was, de wond zich tijdens den groei te 

 doen sluiten, zou het misschien moeilijk zijn de kunstmatige onder- 

 breking van den klemdraai van de natuurlijke te onderscheiden. 



Het behoeft wel geene vermelding, dat op het kunstmatig recht- 

 gemaakte internodium van zulk een natuurlijke wondlijn, noch 

 vlak naast de wonde, noch elders eenig spoor te zien was. De operatie 

 was klaarblijkelijk de eenige oorzaak van het achterwege blijven 

 der torsie. 



Het zij mij vergund hier te wijzen op eene proef, die ik, naast 

 de cultuur van een zuiver gedraaid ras, moeilijk kan uitvoeren. 

 Wanneer men als zaaddragers niet de fraaiste gedraaide exemplaren 

 uitkoos, maar die met de fraaiste onderbrekingen der spiraal, dan 

 zou het waarschijnlijk op den duur gelukken een ras van Dipsacus 

 sylvestris te maken met spiraalsgewijze geplaatste bladeren maar 

 zonder klemdraai. Voor de theorie zou dit feit klaarblijkelijk van 

 veel belang zijn. 



Mocht iemand deze proef wenschen te doen, zoo stel ik gaarne 

 zaden van mijne gedraaide planten tot zijne beschikking. Ver- 

 moedelijk kunnen zaden, die in September, dus terstond na den 

 oogst, gezaaid worden, in den volgenden zomer reeds Stengels maken. 

 Men zou dan het ras zoo goed als eenjarig hebben. 



H. Valeriana officinalis. 



De cultuur van deze plant, die ik in 1889 begonnen had, is nog 



