412 BIJDRAGEN TOT DE LEEK VAN DEN KLEMDRAAI. 



weder omhoog. Van a tot b was de Stengel fraai gedraaid, van b 

 tot c in mindere mate. 



Wij moeten thans overgaan tot een uitvoeriger beschrijving, en 

 willen daartoe de bladspiraal van onderen tot boven regelmatig 

 volgen. 



Debladeren zijn verdroogd en vergaan, liunne inplantingen echter 

 nog zeer duidelijk te herkennen. Zij vormen van onderen af aan 

 een onafgebroken lijn. Het tellen der bladeren op deze lijn wordt 

 gemakkelijk gemaakt door de okselknoppen, die nu eens als zoodanig 

 bewaard zijn, dan weer tot takjes zijn uitgegroeid, die aan of dicht 

 boven hunne basis door mij zijn afgebroken. De bladstand van al 

 deze takjes waarvan enkele eene lengte van 20 cm. en meerbereikten, 

 was geheel normaal en gedecusseerd. Op enkele plaatsen waren de 

 okselknoppen van den stengel in den zomer gestorven en vergaan; 

 hunne plaats was dan nog aan een duidelijke groeve herkenbaar. 



De okselknop van het onderste blad ziet men in de Figuur bij 1. 

 Het tweede blad staat aan de achterzijde, de derde knop ziet men 

 bij 3. De bladspiraal stijgt dus links omhoog; deze richting behoudt 

 zij overal, tot aan den afgebroken top, boven het 36® blad. Doch 

 terwiji zij hier een halven omgang op drie bladeren (twee bladaf- 

 standen) maakt, heeft zij voor den volgenden halven omgang vier 

 bladafstanden noodig; hier is zij dus veel steiler. Van het 7® blad 

 af loopt de bladlijn evenwijdig met de as des Stengels, steeds fle 

 convexe zijde der kromming innemend, en dezen stand behoudt 

 zij tot aan het 26® en 27® blad. 



De Stengel is hoi, de holte natuurlijk niet door tusschenschotten 

 afgebroken. De vorm der doorsnede is niet cirkelrond, maar elliptisch, 

 en wel zoo, dat de bladlijn aan een der beide smalle zijden staat. 

 De Stengel is dus min of meer platgedrukt, en zijne kromming leert 

 ons, dat hij aan de bladzijde sterker in de lengte gegroeid is, dan 

 aan de tegenoverliggende zijde. 



De uitwendige bladsporen zijn als talrijke fijne ribben op het 

 gedroogde voorwerp zeer duidelijk te zien. Zij loopen, vlak onder de 

 inplanting van elk blad (dus van blad 7 en 8 tot blad 26 aan de achter- 

 zijde der figuur) zeer steil omlaag, aanvankelijk bijna evenwijdig 

 met de bladlijn, of juister met deze een hoek makende, die dikwerf 

 kleiner is dan 20°. Allengs worden zij minder steil en aan de voorzijde 

 ziet men in de figuur hoe zij bijna dwars op de as van den stengel, 

 en dus op de bladlijn, loopen. 



Om den oorspronkelijken bladstand te bepalen volgde ik de mid- 

 delste uitwendige bladspoor van een blad, tot dat zij de bladspiraal 



