418 BIJDRAGEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAl. 



deren in onregelmatige schroeflijnen, en op zeer wisselende afstanden 

 van elkander. Vier takken, waarin deze abnormaliteit duidelijk 

 was, had ik de gelegenheid nader te onderzoeken, een daarvan is 

 op Plaat I in Figuur 3 op ^/j der natuurlijke grootte, een andere op 

 Plaat II in Figuur 3 eveneens verkleind afgebeeld. 



In al deze vier takken steeg de bladspiraal rechts omhoog en was 

 de Stengel, overeenkomstig daarmede, nu eens meer dan weer minder 

 sterk, doch steeds links gedraaid. De bladvoeten waren bijna overal 

 onderling verbonden; waar de bladeren dicht bijeen stonden sloten 

 zij eenvoudig aan elkander aan; waar zij door kortere of langere 

 internodien gescheiden waren Hep een vleugellijn van den eenen 

 bladrand naar den anderen. Deze vleugellijn stond niet zelden even- 

 wijdig met de as van den tak. 



Gewoonlijk stonden de bladeren in groepjes van twee of van drie 

 vrij dicht bij elkander; deze groepjes waren dan door in het oog 

 loopend langere internodien gescheiden. Men ziet dit in de beide 

 aangehaalde figuren duidelijk; in de beide andere takken was het 

 evenzoo. Men zou nu allicht verwachten dat deze groepjes af- 

 wisselend twee- en driebladerig waren, zoodat telkens twee een 

 cyclus van vijf bladeren vormden. Dit is echter niet het geval. De 

 groepen toch waren voor mijne vier takken: 



Tak I. (PI. I, fig. 3) 3, 2, 3, 3, 2, 1, 2. 

 Tak II. (PI. II, fig. 3) 2, 3, 2, 1, 2. 



Tak III 2, 1, 2, 2, 1, 2. 



Tak IV 2, 2, 2, 2, 2. 



Hoe dichter de bladeren op elkander volgen, des te sterker is de 

 torsie. Zij is daarom in tak I (PI. I. Fig. 3) overal slechts gering, 

 in tak II (PI. 11. Fig. 3) op de hoogte van de bladeren 3, 4 en 5 vooral 

 zeer sterk. Hier doet de Stengel voor een normaal geval van klem- 

 draai, volgens het type van Weigelia (M. d. Z. biz. 312), niet onder. 

 Tak III vertoonde plaatselijk even krachtige torsien; tak IV was 

 wederom minder gedraaid. 



Het is niet gemakkelijk aan deze Stengels den oorspronkelijken 

 bladstand te bepalen, vooral omdat op de gestrekte internodien de 

 vleugellijnen evenwijdig loopen met de ribben. Toch gelukte het 

 mij aan tak I (PI. I. fig. 3) de uitwendige bladspoor van het 14® blad 

 omlaag te volgen tot zij, na de bladspiraal viermaal gesneden te 

 hebben, deze voor de vijfdetttaal juist op het midden van blad 1 

 trof. De bladstand is dus hier, evenals in de vorige gevallen, te be- 

 schouwen als ^/i.. Dezelfde waarde vond ik voor de drie andere 

 takken. 



