420 BIJDRAGEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAI. 



De torsie bedraagt voor Fig. 5 ongeveer 180°, voor Fig. 6 iets 

 minder. 



In den tak, waaraan Fig. 6 ontleend is, volgde op de groep van 

 drie bladeren een knoop met ^en blad, en daarop, gescheiden door 

 een internodium van 12 cm. lengte, een nagenoeg normaal bladpaar. 

 Van de eenbladige knoop vervolgde ik de mediane uitwendige blad- 

 spoor afwaarts; zij ging tusschen de beide onderste bladeren der 

 afgebeelde groep door, en wel op een afstand van ^/g van het onderste, 

 d. i. dus op een afstand van 2^/a bladinsertie van haar punt van 

 oorsprong. Dit komt, even als in de vroegere voorbeelden, overeen 

 met een bladstand van ^/jg. Denzelfden bladstand vond ik voor 

 den in Fig. 5 afgebeelden tak. 



Gaan wij thans over tot de beschouwing van Figuur4. 



Deze tak vertoonde, zooals men ziet, de zonderlingste krom- 

 mingen. Deze laten zich echter alien verklaren uit hetzelfde beginsel 

 waardoor ook voor Dipsacus sylvestris dergelijke buigingen tot 

 stand komen (M. d. Z. biz. 239 PI. VI. Fig. 2). 



Wanneer nameiijk van een bladpaar een blad ontbreekt, en de 

 groei aan die zijde daardoor verzwakt wordt in vergelijking met de 

 tegenovergestelde zijde, dan zal dit ten gevolge kunnen hebben 

 dat de tak zich buigt. Het blad komt dan aan de buitenzijde van 

 den hoek te liggen. Hoe scherp de hoek wordt, hangt natuurlijk 

 van allerlei omstandigheden af ; zij kan ook bij Dipsacus, bijna = 0° 

 worden; de bulging bedraagt dan nagenoeg 180°. 



Zulk eene bulging vindt men in onzen tak in de knoopen 1, 2, 

 3 en 7. De hoek bedraagt ongeveer: 



Voor knoop 1 70°. 



„ 2 600. 



„ 3 30°. 



„ 7 90°. 



Daar de Stengel onder knoop 1 verticaal omhoog groeide, werd 

 het internodium 1-2 door deze bulging schuins omlaag gericht: het 

 heeft zich echter geotropisch tot een bijna verticalen stand op- 

 geheven. Hetzelfde geldt van de beide volgende internodien, en 

 van 4-7 was de Stengel dus weer verticaal. Daar boven was de 

 Stengel, bij het afsnijden, nog zeer jong, zoodat een geotropische 

 kromming nog niet den tijd gehad had, zich te ontwikkelen. 



De bladspiraal op dezen tak steeg links omhoog. 



