BIJDRAGEN TOT DE LEER VAN DEN KLEMDRAAI. 421 



Verklaring der platen. 



Plaat I. 



Fig. 1 . Dipsacus sylvestris torsus (^/j). Ecn gedraaide stengcl, waarin door eene ovcrlangschc 

 snedc, ecn rccht internodium is ontstaan; a b dc snede; 7-25 de bladeren en hun okseltalti<en, 

 in hunne volj^orde in dc spiraal genummerd. 



Fig. 2. Agrostemma Githago i}/^. Ecn stengcl met spiraalsgewijzen bladstand, en dienten 

 jjcvolge op de hoogte d, li gebogcn en gedraaid. b, c twee der drie bladeren aan de vicrde knoop; 

 d,e,f,!>,h de volgende bladeren, in de volgordc der bladspiraai. De beide daarop volgende 

 bladeren /, k vormen samen een normaal paar. b'-h' de okseltakken der gelijknamige bladeren. 

 Bij d en bij e is de Stengel gebogcn, en wel telkens cm meer dan een rechten hock, bij f-h is 

 hij gedraaid. 



Fig. 3. Gulzotia oleijera (^/^). Tak met spiraalsgewijzen bladstand, en hier en daar met 

 klemdraai. De nummers wijzen de volgorde van de bladeren en hunne okseltakken in de 

 spiraal aan; N" 7 ligt achter den tak. Tusschen blad 4 en 5 ziet men de verbindingslijn der 

 bladvoeten. 



Fig. 4. Collinsonia canadensis {}l^. Een tak met spiraalsgewijzen bladstand, die dienten- 

 gevolge aan verscheidene knoopen sterk gebogen en gedraaid is. 



Fig. 5 en 6. Collinsonia canadensis (Vi). Stukken van takken met spiraalsgewijzen blad- 

 stand, elk een bladgroep van twee of van drie bladeren, omvattend. De bladeren alle, op 6en 

 na, afgcvallen. Men ziet de verbindingslijn der bladvoeten en de torsie der takken. 



Plaat II. 



Fig. 1. Saponaria officinalis (Vj)- Stengel met klemdraai, bij 1 van den wortelstok af- 

 gesneden. De stengcl groeide eerst verticaal omhoog, kromde zich toen weer omlaag, en boog 

 zich eindelijk bij 27 weer opwaarts. 1-36 zijn de nummers der bladeren, en van hunne oksel- 

 knoppen en takken en in de volgorde der spiraal. De klemdraai is van 1-27 onafgebroken, 

 tusschen blad 27 en 28, en even zoo tusschen blad 29 en 30 door rechte internodien afgebroken. 



Fig. 2. Galium Aparine (Vs)- Stengel met klemdraai in de bovcnste helft. De torsie is 

 onderaan door een rccht internodium onderbroken, overigens ongestoord. 



Fig. 3. Guizolia oleifera (Vj)- Tak met spiraalsgewijzen bladstand, klemdraai (3-5) en 

 gescheurde bladvleugellijnen (v, v, v). De cijfers wijzen wederom de volgorde der bladeren in 

 de spiraal aan. 



Fig. 4. Galium Aparine (^Vi)- Doorsnede door den top van den in Fig. 2 afgebeelden 

 Stengel, dicht onder het vegetatie-punt. 



Fig. 5. Galium Aparine (Vi)- Doorsnede door het jonge nog groeiende deel van den zelfden 

 Stengel. Het merg is nog niet verscheurd. Men ziet sommige ribben ongeveer dwars getroffen, 

 66ne ribbe (b-c) overlangs; a de bladspiraai. 



R£SUM£ DU travail PRficeOENT. 



Contributions k l'6tude des torsions par ^treinte^). 



L'an dernier ma collection de piantes tordues s'est enrichie de 

 plusieurs espkes, dont je ne connaissais pas encore ce phenomene, 

 lorsque je preparais ma Monographie der Zwangsdrehungen, qui 

 a paru dans le present volume, p. 232. 

 Void leurs noms: 



1. Saponaria officinalis (PI. II, Fig. 1) une tige tordue, trouvee 

 dans mes cultures de cette plante. 



2. Agrostemma Githago (PI. I, Fig. 2) une tige k disposition spiralee 



i) Voir Opera V, p. 206 {^Rubia tinciorum). 



