— 101 — 



enkelvoudige haren, aan den voel; dicht gewimperd, wimpers stervormig. Meel- 

 dradenbuis + 3 mM hoog, aan den voet naakt, met verspreide sterharen bezet, 

 aan den top in talrijke hd verdeeld. Hd bezet met verspreide, zeer kleine, 

 knotsvorraige, dikke haren of bijna kaal. P bolvormig, fijn gestekeld, geel. 

 Eierstok nagenoeg bolvormig, + U mM middellijn, uit 8 — 10 ?;r&/f? bestaande, 

 nu eens dicht en kort sterharig, dan weer alleen aan den top met enkele 

 sterharen, overigens kaal. Stijlen kaal, ste knopvormig. Kluisjes 8— 10, door 

 den blij venden k gedragen, met 1—2 naalden of korte hoorn tjes op den top, 

 nu eens kaal, dan weer aan de rugzijde wit-sterharig, 2|— 3 mM hoog, met 

 onduidelijk geribd-geplooide zijden en rug. Kluisjes bij onze exemplaren niet 

 openspringend, voorzien van één opgerichte, 1—2 mM lange, onbehaardc of 

 sterharige naald of ongenaaid en dan op den top met 2 tegen elkaar aangedrukte, 

 zeer korte, naar binnen gerichte, vrij spitse hoorntjes. Z donkerbruin, kaal of 

 met behaarden navel. Centrale zuil + 2 mM hoog, op den top met de over- 

 blijfsels der stijlen. 



1^ of lage (+). Hm 0,10 M — 2,00 M. Stengel nu eens weinig, dan weer 

 zeer sterk vertakt, takken nu eens opgericht, dan weer schuin of horizontaal 

 afstaand. Toppen der stengels groen of purper aangeloopen, min of meer afgeplat, 

 stervormig behaard, schors der oude twijgen bruingrijs, kaal. Stengel bij een 

 der variëteiten (zie onder) soms met kleine knobbels, welke gevormd worden 

 door den sterk uitspringenden rand van de litteekens der afgevallen 6M i). Bid 

 verspreid, kort gestoeld. Bldst 1 — 10 mM lang, van voren afgeplat, aan den 

 top verdikt, fijn sterharig. Sthld gelijk van grootte, draadvormig, fijn sterharig, 

 rechtopstaand of min of meer afstaand, 3—10 mM lang. fi^f^ uitermate veran- 

 derlijk van vorm en grootte, eirond, langwerpig, omgekeerd eirond, ruitvormig 

 of lancetvormig, met versmalden, spitsen of afgeronden voet en versmalden, 

 afgeronden, afgeknotten of uitgeranden top, 5 — 95 mM lang, 3—55 mM breed, 

 boven den voet grof of fijn gezaagd-gekarteld, van onder vrij dicht, dicht of 

 zeer dicht bekleed met fijne sterharen, waartusschen zich al of niet grootere 

 sterharen en zeer kleine, witte klierharen bevinden, van boven kaal of meer 

 of minder dicht sterharig, al of niet met zeer kleine klierharen bezet, vinnervig, 

 met 3— 5-nervigeu voet. Zijnerven aan elke zijde van de middennerf 4 — 7, 

 bijna recht, den bladrand bereikend, van boven ingezonken, van onder eenigszins 

 uitspringend. BI des voormiddags opengaand, zich te + 1 uur des namiddags 

 sluitend. 



Van deze uitermate veranderlijke soort worden niet minder dan 14 variëteiten onder- 

 scheiden. Een tweetal daarvan komen bij Batavia voor, te weten: 



a, typica K. Schum. Bid ongeveer in het midden het breedst, ruitvormig of ruitvormig- 

 langwerpig, met versmalden top, beiderzijds groen of aan de onderzijde grgs. Pedk lang. 

 BI 15-17 niM middellijn. Stengel vaak met kleine knobbels onder de zijtakken. 



Hiervan komen bij Batavia 2 vormen voor: 



1. aristata — Kluisjes met een opgerichte, ± I1/2 mM lange naald. 



2. mutica — Kluisjes ongenaaid doch met 2 zeer korte, tegen elkander aangedrukte 

 hoorntjes. 



(3 retusa Mastcrs. Bid aan of even onder den top het breedst, afgeknot of uitgerand, 

 van onder grijsharig. Pcdk lang of kort. BI 20—25 mM middellijn. Kluisjes met een 1—2 

 mM lange, opgerichte naald. 



1) Bij een verwante soort, S. spinosa L,, vindt men op die plaats vaak kleine, gekrom- 

 de stekel tjes. 



