— 289 — 



den voet en stompen of uitgeranden top, in den knop dubbelgevouwen, dun 

 lederachtig met gaven of zeer oppervlakkig gekartelden, golvenden rand, licht- 

 groen, beiderzijds glanzend, vinnervig, middennerf aan de onderzijde uitspringend, 

 zijnerven gering in aantal, ingezonken, den rand niet bereikend. Bladeren geheel 

 kaal, 15 — 70 mM bij 12- 15 mM, zeer wrang smakend. Yruchtvleesch en 

 kiemwit eetbaar (Zie hieronder de beschrijving van i?M/«pAiws). Vrucht in water 

 drijvend. Bloemen zwak welriekend. 



Aan het strand bij Tji-Lintjing in groote hoeveelheid, zich ruimschoots uit zaad verme- 

 nigvuldigend. In kleine hoeveelheid nabij het strand van Antjol. 



Bloeitijd: Bloeiend ingezameld: Nov. '04 (Tji-Lintj'ng), Nuv. '05 (Tji-Lintjing), Dcc. '04 

 (Antjol). 



Ned. naam: 

 Inl. naam : 



Rumphius geeft van dezen heester de volgende vrij duidelijke beschrijving: 



Vidara TAttoren is een formele struik, met verscheide dunne en bochtige stammen 

 opschietende, qualyk een been dik, de blaadjes staan aan knoestige ryskens, met bosjes 

 by malkander, op korte steeltjes, by de welke men ook eenige doornen vind, doch 

 weiniger en korter, dan aan de vorige ^), zodat zommige oude takken ook gene en 

 hebben. 



De schorsse van den stam is effender dan die van de vorige, alsmede dunder, en rosser. 

 De bladeren zijn veel kleinder, en van tweederlei gedaante, want de voorste zyn die van 

 de Lemoen Nipis gelyk, de achterste zyn van voren breet, en bykans in tween gekloolt, 

 als een hert, beide aan de kanten ongezaagt, doch van onderen niet witachtig, en zagt, 

 gelijk de vorige, maar glad, en effen, met weinig en zeer schuinze ribben. De jonge 

 takken zijn hoekig en zeer gestreept, daar de blaadjes enkeld staan, die van de Lemoen 

 Nipis zeer gelyk, en ook omtrent de spitze een weinig gezaagt, doch kleinder, gladder en 

 slapper, twee duimen lank, midsgaders schaars een breedt. Yder blad heeft ter zyden uit 

 een lang doorntje, en aan 't zelve ziet men hier en daar diergelyke blaadjes doch kleinder. 

 De smaak is zamentrekkender, en de korls van pruimen of kersen zeer nakomende, en 

 werden ook wel tot sayor gebruikt, by de steelen der bladeren komen ook kleine trosjes, 

 gelyk de eerste schepzelen (= knoppen) van de Gatiolfel-nagelen, en de welke haar openen 

 in bloempjes, wat grooter dan de vorige en van 4 witte lankachtige blaadjes gemaakt, 

 wat uitwaarts omgekromt, en aan haar binnenste zyde met een zachte wolligheid als fulp^ 

 en van binnen met eenige draadjes (= meeldraden). 



De vruchten hangen ook twee en drie by malkander, als olyven, aan 't voorste of onder- 

 ste eind wat breder, zo lang zy onryp zyn, maar de rype werden langwerpig, rond als 

 pruimen, of Lanzen (= Lansium domesticum) hier te lande, altyd by den steel op smalste 

 en aldaar een kuiltje hebbende, zy zyn wat grooter dan de rechte Vidara -) hier te Lande, 

 en ryp zynde hoog geel, ook met eenige groene plekken, van buiten gespikkeld »). Zy heb- 

 ben maar weinig vlees, en smaken als zuure Appelen, van binnen een groote Eivormige 

 korrel of nootjen hebbende, het welk in een houtachtige doch brosschen schaal verbergt 

 een witte heest (=pit) met een grauwe vliesken bekleed, van smaak en substantie, als de 

 Haselnooten, zynde wel lieflyk om raauw te eeten, doch niet zonder gevaar, want als men 

 meer dan drie daarvan nuttigt, zo krygt men eenige duizeligheid in 't hoofd, en ontroering 

 in de buik, waarom ze onze Matrosen ook Schytpruimkens of nootjes noemen, om datze by 

 onvoorzichtige inswelging der selver kracht gewaar geworden zyn. Het buitenste vlees 

 kan men zonder zorg raauw eeten, om den dorst te verslaan, ofte ('t welk nog beter is) 

 inpeekelen, en even als andere adsjar gebruiken. 



1) Zizyphus Jujuba Lam. (Bidara). 



2) R. lioeft blijkbaar goon volkomen rijpe vruchten gi'/ien. 



19 



