— 10 — 



wezigc sedimentaire lagen van zandsteen en kalk, daardoor in niet 



geringe mate werden getroffen en opgeheven; en terwijl het pluto- 

 nisme thans op vele plaatteen rust, blijven op andere de lava-ernptien 

 ook nu nog de vulkanische werking voortzetten ■^). 



De aard der aan de oppervlakte blootliggendc gesteenten, de ont- 

 zettende regenmassa, in verband met de daar gevestigde weelderige 



*) Het vooi-komeu van onderscheidene metalen, niet enkel in secundaire 

 ligplaats maar ook in het vaste gebergte, wijst genoegzaam oudere terreinen 

 in de zaraenstelling van het eiland aan. - Goud komt vooral jn de centrale 

 gedeelten van het eiland voor, naar het scJiijnt niet zuidelijk van do Limoen 

 (een tak van de Djambirivier) noch noordelijk van Analaboe. — Menang- 

 kabo is een voornaam gouddistrict, lleeds vroog werd de mijnbouw in gan- 

 gen gedreven en waschgoud gezocht. In de binnenlanden van Padang von- 

 den de Engclschcn bewerkte mijnen en inlandsche mijnwerkers. Men vindt 

 er goudadcrcn in kwartsgangen aan den voet der gebergten, en de mijnen 

 worden in horizontale rigting bewerkt. Daartoe zullen ook de goudmijnen 

 te Socpajong behooren, waarvan teysjiann ter loops spreekt. — Een andere 

 vorm schijnt diluviaal goud te zijn, afgeronde grootere en kleine stulcjes, in 

 lagen en aderen nabij de oppervlakte. ÏiIaesden had er een van negen oneen 

 gezien. Radermacheh vermeldt de mijnen van de Dertien Kotta 8, van Si- 

 pini, 10 vademen diep. — Eindelijk wordt uit rivieren en beeken stofgoud 

 verzameld. Achter Sikilang en Pasaman in het goudrijk gebergte der Pau- 

 wers vindt men langs de kanten der rivieren stukken goud.,— Volgens mars- 

 den moeten de plaatsen, waar in Meuangkabo goud gegraven wordt, zeer 

 talrijk zijn. — Reeds in 16GS werd te Salida eene mijn geopend, waarvan de 

 doorsnede is afgebeeld door elias uessb (Ost- Indische Rei^ebeschreihung oder 

 Uiar/um, Lc'pzlg 1690), die in 1682 den berghoofdman b. olitzsch, verge- 

 zelde, met Saksische mijnwerkers, door de O. I. Compagnie derwaarts ge- 

 zonden. — IvADEKMACiiER spreckt ook van züverm/Jnen, die niet bearbeid 

 worden v/egens te grootc kosten. — Tai: behalve op Bangka, waar het tin- 

 erts in 1710 ontdekt werd, komt de tinsteen ook op onderscheidene plaat- 

 sen ia Sumatra voor, vooral tinzand, hetwelk vroeger in het gebergte van 

 Soengi-pagoe gegraven werd, en in de bovenlanden van Palembang, zoo ook 

 te Soengi-koeneng, is tinerts {Nat. Tijdschr. XVI. hl. 370). — Koper: cene 

 rijke mijn in Atjih, bij Mocki in de buurt van Laboean-hadji. — IJzer: Kort- 

 hals vond tiUianhoudend ijzererts aan de boorden der rivieren in het weste- 

 lijk gedeelte. Marsden spreekt van ijzererts te Toerawan, in het oosten 

 van Meuangkabo. Bekend is de zoogenaamde IJzerberg of Boekit-beii aan 

 de noordzijde van het meer van Singlcara, die aan zijne oostzijde eene ver- 

 sciieidcn honderd voet dikke ertslaag van magncetijzerstcen vertoont, waarop 

 cene aanzienlijke kalklaag rust, die den top van den berg uitmaakt. — /yoot/- 

 mijncn : in de Padaugsche bovenlanden bij fort Pangatan vermeld. — Zwa- 

 vel is als vulkaniscli product niet zeldzaam. Ook kwik en operment worden 

 aangetroflcn. — Salpe'er. In liet land van Katoeaoen, aan den oorsprong van 

 de Oeri-rivier, wordt in uitgestrekte holen Ëa]])ctcr gevonden ; die holen 

 zijn de woonplaatsen van vogels- 



