IX 



selcn des plantcnrijks,, die nu reeds belangrijk voor den 

 handel^ in een later tijdvak dit nog in veel grooter mate 

 zullen worden^ en vruchtbare bronnen van welvaart voor 

 de toekomstige maatschappij kunnen openen. Daarbij be- 

 vat de bodem bouwsleenen en metalen van allerhande 

 aard, terwijl de geographische ligging en uitmuntende 

 havenplaatsen het eiland van nature voor den handel in 

 hooge mate geschikt doen zijn en het meer en meer daar- 

 voor zullen openen, naarmate de verbinding te land en 

 op de rivieren het binnenland onderling en met de haven- 

 plaatsen in geregeld verband zullen stellen. De in het 

 land op meer dan eene plaats diep indringende zee, ri- 

 vieren, die, naar het oosten en naar het westen stroomende, 

 in het binnenland op betrekkelijk kleine afstanden van 

 elkander verwijderd zijn, wijzen daartoe reeds den natuur- 

 lijken weg. De uitgestrekte en vruchtbare alluviale gron- 

 den, zacht glooijende hellingen der bergen, en de talrijke 

 hoogvlakten hebben nu reeds genoeg proeven geleverd 

 van uitmuntende geschiktheid voor de koloniale kuituur. 

 En wat dikwerf is aangevoerd en ook door mij niet wordt 

 voorbijgezien, het bezwaar dat door eene onwillige ge- 

 aardheid der inlandsche bevolking veroorzaakt wordt, en 

 waardoor Sumatra zoo zeer bij Java achter staat, dit zal 

 van minder overwegenden invloed blijven naarmate de 

 landbouw meer en meer door de toepassing van werk- 

 tuigen de hulp der menschenhanden zal kunnen missen. 

 Wanneer men de verstrooide berigten, welke over en- 

 kele nuttige of merkw^aardige gewassen van Sumatra be- 



