— 44 — 



VOEDSEL-GE WASSEN. 



Bijst. [Orijza sativa.) 



Hoe iuiiig het bestaan der bevolking hier en elders op den Ar- 

 chipel met dit gewas verbonden is, blijkt reeds uit de verscheiden- 

 heid van afzonderlijke namen, waarmede in de volkstaal de verschil- 

 lende toestanden van het gewas en zijne talrijke spelingen worden 

 onderscheiden. Padi de ongepelde, Bras de gepelde, Nasi de ge- 

 kookte rijst, en weder andere namen voor de verschillende levens- 

 tijdperken der plant "^j. 



Het is zeer bekend dat de rijst, naarmate die op drooge of op 

 overstroomde velden geteeld wordt, in Padi-Ladang en P. Sa- 

 wah onderscheiden wordt, maar van ieder van deze soorten kent 

 men 10 — 15 verscheidenheden, die in vorm, grootte, kleur, in snel- 

 heid van groei verschillen en als meer of minder standvastige kultuur- 

 verscheideuheden kunnen beschouwd worden. Wat junghuhn dienaan- 

 gaande in de Bataklanden had opgcteekend, wordt in een volgend 

 hoofdstuk medegedeeld. Aan marsden was deze verscheidenheid der 

 rijstvormen op Sumatra niet ontgaan en hij teekent van de Ladang- 

 rijst talrijke spelingen op: Padi Ehhas, met groote korrels, eene 

 zeer algemeen voorkomende ; Andalonr/, korte rondachtige korrel?, 

 algemeen ; Galoe^ bleek gekleurd, zeldzamer ; S'mi, met kleine don- 

 ker gekleurde korrels, schaarsch; Idjoe (iju), bleek van kleur, zeld- 

 zaam; Koenhig, donker geele, gekromde puntige zeer fijne korrels; 

 Koekoer loeloem, kleine zeer kromme bleeke korrels, die zeer gezocht 

 zijn ; Pisaiig, korrels van buiten ligt bruin, binnenste bekleedsel 

 rood, langer, smaller, minder gekromd dan de voorgaande; Brïlig'm^ 

 lange, geribde, puntige geele korrels; Boejoefy als de voorgaande, 

 maar eenigzins rood; 2)'ariop, kort, rondachtig, rood-geel; Bjanggoet 



*) „Tliis minuteness of distinction applies also to somc otlier articles of 

 comraon usc, tind may be accountcd foi' upon this principle, that araongst 

 people whosc j^cneval objects of attention are limited, thotic which do of 

 nccessity occupy thcm, are liable to be more tlic subject of thought and 

 conversation than in more cnlightcnod countries, whcrc the ideas of meu 

 have an cxtcnsivc range" (marsden). 



