— 45 — 



of gebaarde rijst; klein, smal, bleek bruin; Djamli, klein, eenigzins 

 gekromd, puntig, ligt bruin; Lais, bultig, bleek; Moesmig^ klein, 

 langwerpig puntig, donker puvpurkleurig ; Pandaii, klein, bleek; 

 Paniwg, krom, puntig, ligt geel; Pocjoek, klein, fijn, krom, puntig, 

 helder geel ; Pahoen^ rondachtig zoo als Andalong, maar grooter en 

 donkerder; Siliong, heeft veel overeenkomst met Laye ; Saim\ kort, 

 rondachtig, schoon bruin-rood; Poeloet gading of yvoor-rijst, lang, 

 bijkans regt, ligt geel ;Poe/öe^ ketjil, klein, krom, rood-geel ; Poe/öe;! 

 Iram^ lang, vrij groot, purpurachtig, in verschen staat bijkans rood; 

 Poeloet hraiji lematovg^ als de voorgaande, maar bleeker *). — Van 

 de Sawah-rijsi bezat marsden geene verzameling, maar van de niet 

 minder talrijke vormen wordt de Padi Santovg voor de beste ge- 

 houden ; de korrel is klein, regt, bleek. — In Lampong worden 

 vooral twee soorten onderscheiden : Padi hrawang en P. Bjero, 

 waarvan de eerste een e maand vroeger rijp wordt. 



De Ladang-rijst wordt voor beter gehouden dan de Sawah, is 

 witter, vaster, meer voedend en heeft eenen meer aangenamen smaak; 

 de verbouwing is minder ongezond, de opbrengst echter minder. 

 Daarom geeft men ligtelijk aan den Sawah-bouw de voorkeur. Het 

 verschil tusschen beide soorten wordt ook voor het zaai-zaad vast- 

 gehouden, eu men zaait Sawah-zaad op Sawah-velden en Ladang- 

 zaad wordt weder op Ladang-velden verbouwd. 



Voor de Ladang kiest men bij voorkeur oude boschgronden, 

 en waar deze ontbreken, neemt men jongere of Baloekar (Bloekar), 

 maar niet jonger dan 4 of 5 jaar. De ontblootte bodem toch wordt, 

 aan zich zelven overgelaten, alom spoedig met eeue ondoordringbare 

 humusvormende vegetatie bedekt. Maar de oude boschgrond staat 

 toch met het oog op den kuituur zoo hoog aangeschreven, dat de 

 vorsten maatregelen nemen tegen hunne verwoesting, eene voorzorg 

 die anders verwondering zou wekken in een gewest, dat aan het 

 oog als één ondoordringbaar onuitputtelijk woud zich voordoet. — 

 Wanneer de droogere tijd van April en Mei nadert, worden de 



*) De soort, die Poeloet of Bras-se-poeloet genoemd wordt, door maesden 

 als Oryza gelaiinosa onderscheiden, is zeer eigenaardig en wordt niet als 

 gewoon voedsel gebruikt. Met cocosnoot bereidt men er een kleverig mengsel 

 van (lemang), dat in bamboes gekookt wordt. 



