— 47 — 



reiu liggen de kampongs in groen geboomte en klapperboomen ver- 

 scholen. — Op den weg naar Boekit-silit, dat op omstreeks 4000' 

 ligt, zag hij de kampongs er nog rijkelijk van voorzien, maar bij 

 het hooger klimmen verdween hij weldra, om door den Areng- 

 palm vervangen te worden. Evenzoo tiert de kokos niet in te lage 

 landen, daar hij niet tegen lange inundatie bestand is. Hij wordt 

 dan ziekelijk en ten prooi van de verwoesting der kevers, zoo als 

 TEYSMAiNN op de alluviale vlakten van Palembang opmerkte. Eerst 

 te Salatiga en Meranjat in dit gewest zag hij de boomen op wat 

 hooger plaatsen, die niet aan overstroomiug bloot staan, weelderig 

 groeijen. Het scheen echter dat ook de bodem van invloed was, daar 

 ook op plaatsen, die niet aan overstrooming onderhevig zijn, de 

 boomen kwijnden en door torren vernield werden. — In eene 

 andere streek van dit gewest, boven Ogan, komt de klapperboom, 

 niettegenstaande het zeer lage terrein, goed voort; teysmann ver- 

 klaart dit door den meer zandigen bodem van die streek, terwijl 

 de klei lager wordt afgezet. — Dit alles bevestigt geheel wat 

 RUMPUius, en na hem bepaaldelijk omtrent Sumatra marsden heeft 

 te boek gesteld, dat de kokos zandgronden bemint. — Niet alleen 

 rondom de doesons wordt dit gewas aangetroffen, maar ook nabij 

 de zeeplaatsen, havens, waar veel behoefte aan voedsel is, wordt er 

 eene grootere hoeveelheid van aangeplant. Hij groeit het best op 

 lage, nabij de zee gelegen zandgronden, waar hij reeds in 4 of 5 

 jaren vrucht draagt, terwijl hij dit op kleigronden eerst na 7 — 10 

 jaren doet. Van de kust af naar het binnenland groeit hij al trager, 

 wegens de vermindering der warmte, en hij draagt daar dan eerst 

 vrucht, wanneer hij volwassen is, terwijl in de kuststreken een kind 

 de vrucht kan plukken; op meer hooge plaatsen brengt hij geheel 

 geen vrucht meer voort. — De kleine naburige eilandjes zijn alom 

 langs het strand digt met kokospalmen bedekt, ten gevolge van het 

 ontkiemen der toevallig door de golven aangespoelde noten, op de- 

 zelfde wijze als dit op de Koraaleilanden der Stille Zuidzee en van 

 de Indische Zee het geval is. — De pitten der noten dienen overi- 

 gens alom tot spijze, uit de volkomen rijpe wordt de bekende klap- 

 perolie verkregen, die in de kuststreken een algemeen gebruikelijke 

 vetstoffe is en ook in de lampen gebrand wordt, terwijl in het bin- 

 nenland andere plantenoliëu gebruikt worden en de vlam ook door 



