— 49 — 



wegens de overstroomingen niet groeit ; // doch het schijnt cene 

 variëteit vau de hooger groeijeude te zijn, die ook in het bantamschc 

 CU elders op Java, iu de benedenlanden gevonden wordt." Hoogst 

 waarschijnlijk wordt hier A. obtusifolia bedoeld '^'). — De gewone 

 soort komt echter in West-Sumatra minder in gekweekten staat 

 voor, meer in het wild, aan de steile niet bewoonde beriïru£ïi{en. — 

 Overigens is het bekend dat deze palm vooral den palmwijn levert, 

 die meer geacht is dan die vau den klapperboom. Om dit vocht 

 (Soera, Nira of ïoddy iu ongegisten staat) te verkrijgen, wordt de 

 steel vau den bloemtros op eenige duimen afstand van den stam af- 

 gesneden, het uitstroomende vocht in daaraan bevestigde bamboes- 

 kokers opgevangen, die om de 24 uur vervangen worden. Om 

 het vocht te doen gisten, gebruikt men iu de padangsche boven- 

 landen Koelit-kajoe-katjangkatjang {Ja^eraf}, Ivoelit-lawau (Cm- 

 namomnm), Koelit-lanseh {Lansinm domesticum). Na eenige da- 

 gen gisting, wordt het vocht afgegoten en men heeft nu den 

 Toeak of palmwijn van eenigzius bitteren smaak. — Uit deu 

 stam wordt nu en dan ook een weinig Sago verkregen, en het 

 uit de bloemstelen verzamelde vocht, indien men het niet laat 

 gisten, levert ook de op Java meer bekende suikersoort (verg. 

 Flor. Ned. Ind. III. IL 35), waarvan echter op Sumatra weinig ge- 

 bruik gemaakt wordt. — Belangrijk is echter de vezelstof, 

 die als zwart paardenhaar deu stam omgeeft en uitstekend, zeer 

 duurzaam, touw en ander vlechtwerk levert, en Idjoe of Gomoetoe 

 genoemd wordt. — Van de doornachtige uitsteeksels des stams ver- 

 vaardigt men schrijfpennen. — Volgeus teysmann's getuigenis waar- 

 deert men echter over het geheel dezen boom op Sumatra niet zoo 

 als op Java en alleeu in tijden van rijstgebrek bereidt men er Sago 

 van, waartoe alleen die kunnen dienen welke nog uiet gebloeid 

 hebben. — De bladen bezigt men tot het dekken der huizeu. 



Het is mij oubekend of Borasstts flabelliformis (Oh tel bat.. 



ontbladerd gedeelte van den stam, in twee spiralen, van boven naar bene- 

 den bij opvolging verschijnen, waren in spruiten met bladen overgegaan, 

 en vormden derhalve takken van den stam. 



*) Vergel. Flor. Ned. Ind. III. hl. 37, waar dezelfde groeiplaatsen der 

 A. obtusifolia opgeteekcnd zijn. 



4, 

 F. I. S. I. 



