— 59 — 



leijen uitnemeud groeit, is zij goeclkooper.IIet Soekeh (eene maat van 

 een stuk bamboes gemaakt, in gewigtsdeeleu 5 kati = 1| oud tCj 

 wordt met 10 tot 6 duiten, in de overige provinciën met 20 — 35 

 duiten of cents betaald. — Overigens kan de rijst in die gewesten, 

 even als in de overige provinciën, in alle maanden van het jaar ge- 

 zaaid worden ; maar waar de kuituur in meer bevolkte streken op 

 ruimer schaal wordt gedreven, worden in Junij en Julij, (in welke 

 maanden met N.0. winden de meeste droogte plaats heeft), de 

 Alaugvelden tot het aanleggen van Ladangs afgebrand en de grond 

 voor de Sawahs geploegd, en in het begin van Augustus, wanneer er 

 reeds onderscheidene regendagen zijn, somtijds reeds in Julij, ge- 

 zaaid; de daarop volgende oogst valt in Januarij of reeds in De- 

 cember, ook bij op nieuw heerschende N.0. winden. — De geheele 

 groeitijd beloopt in den regel 5^ — 6, bij ongunstige omstandighe- 

 den 7, voor sommige verscheidenheden slechts 4 maanden. Na den 

 oogst wordt het Ladangveld gereinigd en met Mais beplant. — Op 

 de Sawahs wordt somtijds dadelijk M-eêr rijst gezaaid en ligtelijk 

 zou men aldaar tweemaal in het jaar kunnen oogsten, indien daar- 

 aan behoefte bestond. — In Benkoelen wordt ook in Augustus en 

 September de Ladangrijst gezaaid, in Poeloe Pinang iets later, in 

 September en October, in den regentijd ; geoogst in Februarij tot 

 Maart. — Ook in Java wordt in het begin of het midden van den 

 regentijd gezaaid en in de droogste maanden geoogst. 



Overigens staan de Sawah- en Ladang-bouw in de Bataklan- 

 den elkander omstreeks gelijk. — De Ladangs worden of op reeds 

 vroeger daartoe gediend hebbende plaatsen of op uitgeroeiden woud- 

 bodem aangelegd, bij voorkeur op de zacht giooijende hellingen der 

 gebergten. De velden zijn van wouden omgeven. De korrels wor- 

 den wijd gezaaid. Na den oogst, in de tweede helft van het jaar, 

 wordt Mais geplant. Daarna ligt de akker een of een paar jaren 

 braak. Alang- en Glaga-gras, Melastomaceëu, Desmodium, Vitex 

 trifolia bedekken het veld, dat in de drooge maanden afgebrand 

 wordt, om in de asch te zaaijen. — De Sawah-bouw wordt hoofd- 

 zakelijk in de valleijen gedreven, die gemakkelijk overstroomd kun- 

 nen worden. Het zaad wordt eerst in kleine perken gezaaid en de 

 plantjes vervolgens op de eigenlijke velden overgeplant. Tegen den 

 ti^jd van het rijp worden, wordt het water verwijderd de akker droogt 



