— 03 — 



uit dien hoofde voor de pepertuinen de zandvlakten langs de rivie- 

 ren en beken, mits die niet aan overstrooming bloot staan, en niet 

 van teelaarde verstoken zijn. Deze ligging der plantsoenen heeft 

 tevens het voordeel van het gemakkelijk vervoer te water. Over het 

 geheel 'echter geldt ook hier de regel als voor den rijstbouw, dat de 

 peperaanplanting (Kaboen) op nieuwen grond het best slaagt. — 

 Vijfhonderd tot duizend struiken worden op afstanden van om- 

 streeks 6 voet in éénen tuin geplant. Zelden voert men het getal 

 tot 2 of 3 duizend op. Te gelijk met de jonge 1 — 3 voet hooge 

 peperstekken plant men 2 soms 6 voet lange stekken der Tjing- 

 kariang of Dadap, soorten van Erf/thrina. Marsden spreekt van 

 2 soorten, die zich snel genoeg ontwikkelen, om tot steunsel der 

 jonge ranken te kunnen dienen, die men echter meestal dan eerst 

 zet, wanneer de stekken teeken van leven geven. Men heeft de vraag 

 geopperd of de Dadap niet aan den peperstruik te veel voedsel 

 onttrekt, en heeft daarom bijv. in Borneo enkel dorre staken tot 

 steun genomen. Maar deze verrotten spoedig en geven niet genoeg- 

 zaam steun voor de zwaar beladen peperstruiken — Op goeden 

 grond groeit de peperrank in het eerste jaar 2 — 3 voet, 4 of 5 in 

 het tweede, en tusschen het tweede en derde jaar begint hij reeds 

 te bloeijeu (begagang). De bloesems is onderhevig aan een on- 

 tijdig afvallen (go ego er) bij zeer drooge weersgesteldheid of door 

 sterken wind, weshalve men het plantsoen zooveel mogelijk rondom 

 met heggen beschut. Gedurende den regentijd, die op het ver- 

 schijnen der eerste bloesems volgt, neemt men de peperrank van het 

 steunsel af en buigt haar naar den grond, windt haar in het rond 

 in eene daartoe gemaakte uitholing van den bodem ; haar top al- 

 leen blijft boven den grond, die nu met verdubbelde kracht op nieuw 

 opschiet, in het volgende jaar 8 — 10 voet hoogte bereikt en veel 

 rijker met vrucht beladen wordt. Er schijnt veel ervaring toe te 

 behooren, om voor die ombuiging het juiste tijdstip te kiezen. — 

 Op goeden grond kan het vruchtdragend vermogen tot in het twin- 

 tigste jaar aanhouden. — Wanneer eenige besjes als teeken der rijp- 

 heid rood worden, begint de oogst, want de overigen, hoezeer nog 

 groen, zijn reeds volwassen en bij langer wachten zou men te veel 

 door het afvallen verliezen. In kleine mandjes gegaard, worden de 

 vruchtjes op harden grond, naast het plantsoen, somtijds op uitge- 



