— 67 — 



voor de toekomst en de uederlandsche handel trekt weinisf voordeel 

 van dit belangrijk artikel. 



Omtrent de grenzen van de verspreiding des kamferbooms op Su- 

 matra bezitten wij talrijke berigten van engelsche en nederlandsche 

 reizigers, die over het geheel genoegzaam met elkander overeen- 

 stemmen. CoLEBROOKE, die in 1818 schreef, bepaalt de versprei- 

 ding van Aër-bangis af, naar het noorden toe tot Bakongan, 

 over eene uitgestrektheid van 250 mijlen. Volgens w. jack groeit 

 hij hoofdzakelijk in de Bataklanden, zuidwaarts tot 1^-" N.Br, 

 volgens MARSDEN bereikt hij in die rigting slechts 3" N.Br. JuiNG- 

 HüHN bepaalt het gebied van den boom tusschen O' 10' — 3" 20' 

 N.Br., van Aër-bangis tot Singkil. Het is onzeker of hij 

 nog ten noorden van Singkil voorkomt. Naar het Z.0. en het bin- 

 nenland klimt hij tot 1000' — 1200' op de berghoogten op. — De 

 weersgesteldheid is in die gewesten siiel afwisselend, vochtig, koel 

 en vergezeld van hevige onweders. De thermometer klimt op de 

 hoogten tot 25^',6. "^j. — Volgens teysmann begint de boom te 

 Batang-taro — waar de rivier van dien naam, 1" 27' N.Br. — 

 dat rondom in het gebergte ligt en alleen naar de noordzijde vlak 

 land heeft, overvloedig voor te komen, waar de inlanders hem Si- 

 marbantajan noemen en nog twee verscheidenheden kennen, 

 Si-marbintoengan en Si-margaloengoeng. — //Deze 

 boom," zegt hij, //schijnt op Sumatra enkel ten noorden van de 

 evenachtslijn voor te komen. Hij groeit niet hooger dan 1000' bo- 



*) Op de heuvelen van Aër-bangis zag jungii. enkele zuilenvormige kam- 

 fei'boonien die hij bij vergissing Lauriis camphora? noemt, [BaitaJ. l.bl. 32). 

 Tusschen het dorp Locmoet en Tapolong groeiden op 100' kamferboomen, 

 te zamen met eiken, acacias enz, en niet veel verder, van de tweede heu- 

 velenreeks over de beek van Tapolong af, die zich in de nabijheid met de 

 rivier Batang-taroe vereenigt, oostelijk van het eerste Alangveld, beginnen 

 de kamferboomen zeer talrijk te worden tot nabij de Batang-taroe (vergel. 

 liet berigt van teysmann). Op den weg naar Loemoet, niet verre van de 

 genoemde rivier, zag hij nog een klein bosch van kamferboomen. — De ver- 

 spreiding in oostelijke rigting is nog weinig opgehelderd. Radermacher 

 noemt de kamfer onder de voortbi-engselen van de binnenlanden van Pa- 

 lembang, — wordt zij daarheen enkel door binnenlandsch handelsverkeer 

 vervoerd? — Volgens margo polo kwam de kamfei', die naar China werd 

 uitgevoerd, van de districten L ambri en Fanfoer, maar het is waarschijn- 

 lijk, dat voor dien handel, die van de oostkust op China werd gedreven, de 

 voortbrengselen van de Bataklanden derwaarts werden gebragt. 



5* 



