— 75 — 



meer empirisch dan voorgelicht door elders verkregen ervaring en 

 kennis gehandeld. Men beeft onderscheiden soorten beproefd, maar 

 ik ben niet in staat met zekerheid te bepalen welke die soorten ziJLi., 



Teysmann geeft berigt van Nieiiw-Orleans Latoen [G. hvrsutum?) 

 andere eenjarige en heesterachtige soorten van Gossypiutn, Kapas 

 moJiri {G. micrantlmm ?), zee-eiland katoen [G. Larhadensei'), Kapas 

 lesar {G. ritifolmm). Over de aanvankelijke uitkomst in verband 

 met de verschillende bodemgesteldheid heeft hij in zijne reis door 

 die gewesten eenige opmerkingen medegedeeld. Over het geheel 

 schijnt het dat, bij eene doelmatige leiding, die nieuwe tak van in- 

 dustrie van groot gewigt kan worden. 



In alle dorpen vindt men ook de boomkatoen of kapok, die 

 als een sierlijke boom zeer weelderig groeit. Schooner en fijner nog 

 dan zijde, kon deze stof in de groote europesche industrie wegens 

 de kortheid der vezelen nog niet algemeen worden toegepast. 



Eameh [Boehmer'ia nivea en var. § ienacissima). 



Sedert lang reeds wordt difc gewas, ook kloei genaamd, wegens 

 de uitmuntende vezelstof, poelas, verbouwd ■^}. — Rumphius 

 gaf over deze netelsoort, die hij zelf van het eiland Bonoa op 

 Amboina invoerde, in het 7^ deel van \iti Amboinesche Krnkl- 

 hoeh, hl. 214, jö/. 79, jlg. 1 nadere berigten, die aan vele latere 

 schrijvers schijnen ontgaan te zijn. Hij noemt haar Bammin majus 

 naar den inlandschen naam Ramé of Rami en verhaalt dat de 

 inlanders haar op Bonoa bij de huizen planten, maar dat zij in 

 grooter hoeveelheid te Makasser en in andere gewesten van Celebes 

 voorkomt, overal door de inlanders verbouwd, vooral daar waar de 

 Orang Badjos gevestigd zijn. Yan de stengels, zegt hij, maakt men 

 een grof garen tot vischnetten en vischJijuen, maar ook eene fijnere 

 soort. De stengels moeten van zelf verdroogen, waardoor de bast, 



*) De kultiiur is in Zuid-Azië vrij algemeen. De belangrijkheid ontging 

 aan de Engelsclien, toen zij het bewind op Sumatra voerden, niet, en kox- 

 BURGH werd gelast, daarmede proeven te doen in den botanischen tuin te 

 Calcutta. Hij berigtte, dat wanneer men een middel kon vinden, om de 

 vezels van de aanhangende kleverige stof te ontdoen, de Foelas uitstekend 

 zou zijn. 



