— 86 — 



der Sapotaceën, die iu ludië getah-pertja schijnen op te leveren. 



Van de Apocyneën verdient de Melaboeai {Aldonm granclifo- 

 lia\ een kolossale boom met 100 voet hoogen en in de palembang- 

 sche binnenlanden 6 voet dikken stam, vermelding, die eene witte 

 getah levert, die tot branden gebruikt wordt. Of zij echter als gutta 

 percha kan dienen, is twijfelachtig. 



Artocarpus en andere Artocarpeën. Het is naauwelijks te 

 betwijfelen, dat onder de talrijke soorten ook zullen voorkomen, die 

 tot getah-pertja stollend melksap bevatten. 



Euphorbiaceëu. Mappa gummif.ua, m Priamau Setarok ge- 

 noemd, levert eene gom, wier eigenschappen onbekend 'zijn. 



In de binnenlanden van Palembang wordt uit den B a 1 a m-boom 

 eene mindere soort van getah verkregen (Verg. a. meis, Nat. Tijdsch'. 

 V. Necl Lul. II, blz. 134.) 



Bamar. Hars-soorten. Gom. 



Onder den naam van Damar worden door de bewoners van ge- 

 heel Indië een tal van zeer verschillende hars-soorten of meer of 

 minder harsachtige zelfstandigheden zamengevat, die van wilde en 

 gekweekte boomsoorten verkregen worden, van zelven uitstroomen of 

 door insnijdingen worden verzameld. Inderdaad is het getal der 

 harsboomen iu die landen zeer groot, maar omtrent den oorsprong 

 en de benaming dier harssoorteu heerscht nog veel onzekerheid. 



Van Sumatra worden sommige soorten uitgevoerd, anderen die- 

 nen slechts voor inlandsch gebruik. 

 Van de orde der Coniferen. 



1. Bammara alba. De Damar-Den is in Java alléén op enkele 

 plaatsen ingevoerd, op Sumatra in de bergstreken inlandsch, en was 

 reeds aan p.umphius bekend. — De hars stroomt in zoo groote 

 hoeveelheid uit de stammen, dat het geheel onnoodig is tot dat doel 

 insnijdingen te maken. Zij valt, door de wind verhard, in vaste 

 stukken op den grond, waar de inlanders haar inzamelen, ook langs 

 de boorden der rivieren, die de afgevallen harsklompen in niet geringe 

 hoeveelheid medevoeren. — Soms vindt men haar als rotssteenen 

 opgestapeld, waarvan de naam Bamar-hatoe op Sumatra, terwijl 

 zij anders ook B. poct'ih. of lo'itte genoemd wordt. — Junghuiiiv 

 verhaalt dat in de Bataklanden, wanneer de Kajoc Toesam ont- 



