~ 89 — 



Gom. De Pete-hoom {Parkia.^), levert (ii) Benkoelen) eene gom, 

 als arabische, uit de stammen, volgens de waarneming van chakles 



MILLER. 



Vetstoffen. 



Klapjieroüey uit de rijpe kokosnoten verkregen, is algemeen in 

 gebruik en wordt ook uitgevoerd (zie bl. 46). 



Aleurites moliiccana. Kemiri, Kamiri of KaJiiHüig, ook Boeu/t 

 kras (harde vrucht), wordt alom aangeplant; de vrucht vervangt in 

 de bergstreken, wegens de olierijke zaden, de plaats van kokosnoten 

 en er wordt ook eene aangename olie uit haar verzameld. Teysm.ann 

 zag dezen boom veel in de kampongs vau West-Sumatra en elders. 

 Te Singkara werden uit de vetstof ook kaarsjes gemaakt, met Ka- 

 pek (Kapok) vermengd en op dunne bamboesjes gesmeerd. Ook ge- 

 bruikt men de zaden in de kerrie. 



Kadam hadam {Trichosanthes kadam)^ ook wel Beloewjk'mg ge- 

 noemd, komt in het district Priaman veel voor, waar men uit de 

 groote zaden olie slaat. 



Bjarak. Ricinus (zie bl. 62). Soorten van dit geslacht groeijen 

 algemeen in het wild, vooral in de nabijheid der kust. Uit de zaden 

 wordt de bekende olie verkregen. 



Kajje/Jong of Samauu {Pangium edide) komt in de padaugsche 

 bovenlanden in de kampongs en ook elders op Sumatra veel voor. 

 Uit de zaden wordt olie geslagen, die onder den naam van mivjak 

 samaiin bekend, onzuiver en roodachtig van kleur, alleen voor de 

 lampen gebruikt wordt. 



Bidji/i, Sesamum indicum ; wordt in het binnenland op uitge- 

 strekte schaal verbouwd wegens de olie der zaden, die daar in plaats 

 der klapperolie in de lampen gebrand wordt. 



Bipterocarpus-soorten ^) in de Lampongs vau Sumatra en op 

 Ban ka, leveren de in den handel bekende Karowien- of Kro- 

 ieng-olie of hars; men schept de stof in groote hoeveelheid uit 

 in deii stam gemaakte holten. 



AndereDipterocarpeën {Kroing = Bipierocaipus eurhynclms, 



*) Ook de boterboom van Borneo (Tangkawa ng of ö en k awang) 

 behoort tot de Dipterocarpeae. 



