— 99 — 



ik die stilzwijgend voorbij en bepaal mij tot de vermelding van 

 eenige meer bekende stoffen. 



Gmija {Cannabis sativa). — De hennip wordt algemeen ge- 

 kweekt, niet wegens de vezelstof, maar ter bereiding van eene be- 

 dwelmende zelfstandigheid, Bang genoemd, die de inlanders met 

 tabak rooken. 



Tamhakoe. — Tabak wordt bijkans overal in kleine aanplantin- 

 gen verbouwd tot eigen gebruik. Marsden zegt dat het dezelfde 

 soort is als Virginie-tabak en dat er bij eene zorgvuldige kultuur 

 zeer goede tabak kan worden geteeld. (Verg, bl. 56, 58, 61). 



Ampadoe-hroeang^ is de vermaarde Loesa-radja van rumphius, 

 Brucea stimatrana, wier zeer bittere vruchtjes in nieuweren tijd ook 

 door de europesche geneeskunde als een uitmuntend geneesmiddel 

 bekend zijn geworden, en waarschijnlijk Brucine bevatten. 



JJaoen-sigam [PhaeantJtns snmatrana). Met het uitgeperste sap 

 der bladen worden oogziekten behandeld. 



Lagoendi ( Vitex frifoUa). De bittere aromatische bladen worden 

 als antiseptisch geneesmiddel gebruikt, ook tegen tusschenpoozende 

 koortsen, en tusschen graan en rijst gelegd tegen de graanwormen. 



SikadoedoeJc {Melastoma). Het afkooksel der bladen levert een 

 geneesmiddel. 



LasoJi of Basoh {Barthenoxijlou pseudo-sassafras). Het hout 

 heeft den reuk en de eigenschappen van sassafras. — Vergel. bl. 9-1. 



Tjopo. Covyza halsamifera^ met den reuk en smaak van Salie, 

 wordt thans ook op Java als zweetdrijvend geneesmiddel in het mi- 

 litaire hospitaal te Weltevreden gebruikt. 



Van Kafjang-prang {Lablah cuJiratus) worden peulen en zaden; 

 yan Baoen-sedingin [Kalancltoë laciniata) de bladen als verkoelend 

 geneesmiddel gebruikt. — De lange Bepe)\ de vrucht van Chavica 

 ojpcinarum ; onderscheidene soorten vau Varens {Bahoe-atieng, B. 

 laviiding),QQ\\Q CaU'icarpa [Topa-hadak) leveren ook stoften voor 

 de inlandsche geneeskunde. — Baoen-gaUnggin {Cassia alafa')^ 

 dient tegen den ringworm ■^"). — Soedoe-soedoe [EupJiorhia nerei- 

 folia), is in vele ziekten een vermaard geneesmiddel. — Baoen-het- 

 geiaJi {Spnp)Iocos !')^ wordt te Teloek-djambi als koortsgeneesmiddel 



*) In hardnekkige gevallen üarangan of Operment. 



