58 



kalna šupljina, a postrani otvor, kroz koji isti obći sa vanj- 

 štinom, zove se kloakalni otvor. Cieli, do sada opisani, put 

 je u istinu probavilo, koje je osobito time karakterisovano, što 

 mu je početni, pretežno veći dio, ili ždrielo, razšireno, i pretvo- 

 reno u skržni koš. S toga se taj odsjek takodjer zove ždrielna ili 

 pharyngealna vreća; ili: probita stiena prostranog pharyn- 

 gealnog odsjeka probavila pretvorena je u škrge. Jednjak, želudac 

 s jetrima i crievo, dakle odsjek, koji izključivo služi za probavu 

 (jer pharyngealna, ili branchialna vreća služi samo na toliko pro- 

 bavi, da kroz nju prolazi hrana do jednjaka, nu uz to poglavito 

 rabi za disanje) kao i ostali organi, sačinjavajući utrobu, smje- 

 šteni su u razmjerno malenom, dolnjem odsjeku životinje: u onoj 

 trećini tiela, koja ostaje pod škržnom vrećom, i koja je posebnim 

 pretincem odieljena od peribranchialnog prostora. U tom su dakle 

 dolnjem predielu naročito još spolovila, koja se sastoje od jedne 

 mužke i jedne ženske žliezde, jer su sve A sci di je hermaphro- 

 diti. Iz svake od tih žliezda izlazi poseban izvodni kanal, koji se 

 izlieva pokraj anusa, dakle takodjer na dnu kloakalnog prostora, 

 uslied cesa je i potonji dobio svoje ime, pošto se u njemu sve 

 stiče. Nadalje se nalazi još u tom dolnjem predielu tiela srce, 

 koje je smješteno na trbušnoj strani. Srce se sastoji od jedno- 

 stavne vrećice sa dva otvora, iz kojih izlaze prema napred i 

 natrag po jedna glavna žila, koje se tad po tielu razgranjuju. 

 Za čudo, da srce, kucajući neko vrieme, i tjerajući krv smierom 

 prednje žile, stane, te na to nastavi kucanje, nu obratnim smie- 

 rom; i to se tako uviek izmjenjuje. Zivčevlje sastoji se od 

 jednog jedinog, obično produljenog, živčanog uzla, ganglion-a, 

 koji se nalazi izmedju oba otvora, ustnog i kloakalnog, dakle na 

 prednjem kraju ledja. Iz ovog ganglia izlaze živci na sve strane. 

 Sjetila odraslim Ascidijama manjkaju, do jedinoga organa 

 za njuh, koji je u blizini ganglia. — Čitava vanjska koža izlu- 

 čila je dosta debeli vanjski ovojak, koji je ili galertaste ili hru- 

 stave često pače i kožnate konsistencije, a sastoji se od cellu- 

 loze i zove tunica ili testa; kadšto ga zovu takodjer plastom, 

 jer poput plašta cielo tielo omata. 



Da vidimo sada u kakovim sve vanjskim oblicima prikazuje 

 nam se ovaj tipus morkih životinja. Evo vam Phallusia mamillata 

 u veličini i obliku produljenog grbatog gomolja od koruna, sa 

 mlječastom, poluprozirnom tunicom, skoro hrustave konsistencije. 



