ZSIGMOND császár' ÉS M. KIRÁLV' KLETE. 193 



Hogy inesszeliító , e's fontos itélotii volt: „AiiHicns a quihiisííam dispntarí, 

 num meliiis cssot atnari , an timeri a subdilis! re.spotulit : queniadniodurii siiiieri ainari 

 ct timeri volunt : ita et reges. Neque cnim benc ames , nisi etiara timcas. Timor 

 enim reverentiam arguit, quac regibus maximé debctur. C'crte , qui non timet , con- 

 tcniiiere videtiir. At in regibus quoqiie situm est, ut et amenliir, et timeanlur: si 

 ita moderenlur vitám, ut nec infcrioribiis sint terrori, nec siiperioribus despcctui." 

 Lib. 'í. Cnmmenl. in res grsias Alphousi. — Ezek szerint Fessler' Ítélete sem állana, 

 mellyet Zsigmondról hozott: „War für seinen wichtigen Platz zu leicht , für seine 

 kvüftigen Zeifgonossen zu schwach, für die Verderbten zu gefállig." IV. Tfi. p. 50(>. 

 „Keges, ac Principes in terris bcatos esse aiebat, si exclusis superbis mansvetudi- 

 nis , liumanitatisque cultores in curiam asciscerent." Ugyanott Lib. 2. 



Hogy az alacson nemű és szegényebb sorsú , de tanúit embereket többre be- 

 esülte a' tudatlan nagyoknál: „Cum a Princiiiibus, qui lifteras oderant, reprehende- 

 retur , quod homines obscuro genere natos ob literaruni commendationem foveret. 

 Quid ni, inquit, amem eos, quos natura ceteris antocellere voluit? Alii plurimuni 

 tribuunt generis nobilitati. At Caesar, vir prudens, intellexit, in eruditis esse quid. 

 dani stemoiatis praestantius. Ilii babéul aedium parietes clypeis et imaginibus depi- 

 ctos; Ili uniiuum optimis disciplinis exornatum. Porro, ut natura praestantior est 

 corpore, ita ornamenta ingenii longe pulcbriora sünt externis bonis." Jac. Spiegel 

 Caesaris Maximiliani Secretarius in Aeneum Sylvium. — „Georgius Fiscellus, cum 

 esset Doctor, a Sigisiaundo Caesaré equestris militiae insignia suscepit. Exin,cum 

 Hasilienscm synoduui adiissct, consultante de rebus arduis üigisraundo , dubius erat, 

 legumne Doctoribus in unum locum coninnctis, an equitibus item in alium separatis, 

 sese coniungerct. Cunique tandem ad equites inclinaret: Stulte agis , inquit Sigis- 

 niundus , qui literis militiam praefers. Nam ego milites mille una diefecerim , docto- 

 rcm unum mille annis non fecerim. Doctrinam militiae praetulit Imperátor, quod ut 

 ipse linguarum, ac literaruni peritiam amavit, ita viros eruditione praestantes semper 

 ornare, et provehere studuit." Anneus Si/lv. Lib. 4. Coinme/tt. itt res gest. Alphonsi. 

 — Ne gondolja pedig valaki, hogy ezek csak puszta szavak Zsigmond' szájában. O, 

 a' mint gondolt és szólott, úgy is mívelt. „Isterex , úgymond Thuróczi, P. IV. Cap. 

 19. non solum humilis domus nobiles, verum ctiani plebeiae conditionis homines, 

 alfae dignitatis ad cuimcn, quam plures sublimavit , suoque in regno potentes fecit. 

 Domus enim dominorum de Palocz, et de Kozgon , ac quondam Domini Michaelis 

 Orzaagh Palatini — ipso Hege auctore, amplam devenere agrorum ad possessionem, 

 superstitcs quorum , nunc in regno, alto magnificentiae titulo gaudent. Comes verő 

 Pipo de Ozora (Pipo Florentinus, Scalarum familia natus, quem Philippum dicimus , 

 Boiifin., Dec. III. Lib. 3.) nullo suo sanguinis haerede superstite defunctus, et 

 Malhko Hanus , cum suis fratribus , Trankone , Petkone , et Zowano — Ragusani 

 fueruiit. Qui licet urbani status fuerint, magnam tamen huius Hegis ben'evolentiam 

 liabuerunt." stb. Ezeket pedig Ország Mibál palatínustól hallotta , és egy királyi 

 könyvbűi i'rla ki Thuróczi: „prout rebus de cisdem, per magniticum Dominum Mi- 

 chaelem Orzaag, Palatinum , quem pracfatus Caesar, non claro sine merito , humilis 

 M. T. T. ÉVK. IH. 2. 25 



