194 III. TÖRTÉNETIRÁSl-OSZTÁLYI ÉRTEKEZÉSEK. 



nobilitatis de tugurio , alta subliinaTÍt Baronatus ad atria , tum verő per quodilam 

 icgislrum ciusdcm Caesaris , diebus praescriptonim teniporum suoruni pro observa- 

 tione conscriptuni edocfus" értsd rá „sum" iu Praef. ad P, IV. — Olv. Bonfínt is, 

 J)ec. III. Lib. 3. edit. Lips. p. 409. 



Ezek is emlékezetre méltók : „Cum accusassent purpurati apud Sigismundum 

 Iiiiperatorem maledicentlam Germanicae multitudinis, quae de suo principe passim 

 obloqueretur , subridens Imperátor: An vobis, inquit, grave videretur illos male 

 Io(iiii, cum nos male agamus? Indicavit autem , in nobismet ipsis situm esse, qiiod 

 bene vei male audlamus." Aeneas Sylv. Lib. 2. commení. de reb. gest. Alphoitsi. 



„Coram Sigismundo Romanorum Imperatore , quum gloriabundus quidam eques, 

 urbanos magistratus parvi facérét , tribunosque militum laudibus in coelum tolleret ; 

 tace, inquit, Imperátor, nulla nobis , o Thraso , militia opus csset, si suas quique 

 civitates Praetores , ceterique magistratus moderate , iusteque gubernarent. Sensit 

 autem, ubique terrarum pacem tum főre, si magistratus leges defenderent , etomni 

 loco ac tempore diligenter suum expedirent offtcium." Idem ibidein Lib. 4. 



„Cum ignavus ac otiosus homo foeneratores eo nomine plurimum laudasset , 

 quod dormientes etiam pararent ex rebus lucrum : At tu , inquit , Imperátor , vigilando 

 omnia consummis." íbidem Lib. 4. 



„Interrogatus , cur apud liberas civitates peculatus crimen adeo frequens in- 

 veniretur? Idcirco respondit: quod nudos iionores civibus commendant, populus au- 

 tem ad lucrum inhiat. Indicat autem , magistratum ipsum in causa esse , quod pecu- 

 latus crimine tam multi hodie tnsimulentur. Cum enira tara varia Keipublicae sint 

 oflicia, singulis certa et sutiicientia stlpendia deberent assignata esse, quo hi, qui 

 ad huiusmodi honores et offícia vocantur; haberent, unde viverent, sine uUa, vei 

 furti , vei peculatus suspicione. Verum , cum desunt haec stipendia , vei nimls sünt 

 tenuia, sic, ut plerique ex publico thesauro sibi per nefas prospiciant, et pauperes 

 primum ad amplissimas opes veniant." íbidem Lib. 2. 



„Albertus Austriae Dux — cum diceret; Principes amore civium cautos esse 

 oportere: Sigismundus respondit: et fida custodia infortuniuni excludit. Docuit autem 

 Imperátor potentissimus, non satis esse, ut Principes fidos habeant subditos: sed 

 addendos etiam esse satellites, et coporis custodes, praesertimin florentiore aetate." 

 Ugi/a/totl. 



„Eos Reges demum in tcrris beatos esse, dicere solebat, qui eiectis ex aula 

 sua hominibus superbis , viros mansvetudinis , et misericordiae cultores in curia 

 assessores haberent." Idem iu dicíit Sigis/iuiudi Imp. 



,,Obiicienti minlstrorum nonnulli, quod ditioribus multa egenis nihil largire- 

 tui' , duabus pyxidibus, altéra auro, altéra plumbo impleta, in optionem oblatis, 

 ostendit: bona et honores non tam huraanitus, quam divinitus conferri." \A"agner 

 Tóbiás' fönt emiitett könyvében pag. 560. 



Ezekből kiki eleget Ítélhet Zsigmond' szép lelki tehetségei felől. Ide i'rnáni 

 még Pray', Pálma', Katona', Engel', Fessler', Virág^Benedek' stb. Ítéleteit is , mellye- 

 ket öt különféle szempontokból tekintvén, hoztanak ; de azt tartom , hogy nagyobb hitelt 



