kanalen, bij de Ganoiden slechts twee (geen can. ant.). Elasmo- 

 branchii en Dipnoi hebben evenals Sauropsida en Zoogdieren 

 steeds drie kanalen. 



Het voorkomen van één foramen perilymphaticum heeft langen 

 tijd als typisch voor Urodelen gegolden. Intusschen is dit sedert 

 het onderzoek van Okajima (1911b en 1912) voor deze groep 

 niet geheel juist gebleken. Bij Hynobius komt larvaal slechts één 

 opening vóór in den medialen oorkapselwand ; later echter treft 

 men hier twee foramina aan, achter elkaar gelegen (for. perilym- 

 phaticum ant. en post.). Door de ontwikkeling van de pars basilaris 

 wordt de recessus partis basilaris van den ductus perilymphaticus 

 afgedrongen. Een bindweefselstreng tusschen dezen recessus en 

 den ductus in het foramen uitgespannen deelt het secundair in 

 de twee genoemde openingen. De bindweefselstreng gaat direct 

 in been over. Deze vormingswijze van het for. perilymphaticum 

 ant. en post. moet men scherp scheiden van de vorming der 

 beide foramina perilymphatica der Anuren. Hier bij Hynobius 

 heeft men met een secundair gedeeld foramen te doen, dat on- 

 gedeeld met het for. perilymphaticum sup. (int.) der Anuren 

 vergeleken mag worden. 



De vorming van het for. perilymphaticum inf. (ext.) der Anuren 

 hangt ten nauwste samen met de sterke ontwikkeling van de 

 pars basilaris en de lagena in deze groep en den hoogen ontwikke- 

 lingstrap, waarop het perilymphatische stelsel hier staat. Harrison 

 (1902), die een speciale studie van de ontwikkeling van het peri- 

 lymphatisch systeem bij Amphibia gemaakt heeft, meent, dat dit 

 foramen bij Anuren voor het eerst gevormd en onder invloed van 

 den recessus partis basilaris onafhankelijk van het for. perilym- 

 phaticum sup. (int.) ontstaan is. 



De ontwikkelingsgeschiedenis bij Alytes deed zien, dat men 

 beide openingen zeker niet als een gedeeld ,, foramen rotundum" 

 (Hasse, 1872) moet opvatten. Ook Peeters (1910) beschouwt 

 beide foramina bij Rana als gepraeformeerd. 



1'en gunste van de hypothese van Harrison kan ook het vol- 

 gende dienen. De meening, dat bij alle Anuren tivee for. perilymphati- 

 ca zouden voorkomen is mij niet juist gebleken. Wel geldt dit voor 

 volwassen Anura Phaneroglossa (larvaal is er somtijds slechts één 



78 



