operculum vrij gelaten deel van het ovale venster den plectrum- 

 aanleg aan. 



In het algemeen gesproken kan men zeggen, dat bij Anuren 

 het operculum het eerst en geruimen tijd voor de metamorphose 

 ontstaat, terwijl het plectrum (pars interna plectri) eerst veel later 

 juist voor de metamorphose kraakbeenig begint te worden en 

 bij het volwassen dier tot volle ontwikkeling komt. Dit geldt 

 intusschen alleen voor Anura Phaneroglossa. Bij de Aglossa treft 

 men met zeer groote waarschijnlijkheid geen afzonderlijken oper- 

 culum-aanleg aan en verschijnt het eerste kraakbeen in het ovale 

 venster, naar mij bij een Xenopuslarve bleek, in denzelfden tijd, 

 dat men den plectrum-aanleg zou kunnen verwachten. Ook bij 

 een Pipalarve in de metamorphose is het kraakbeentje nog 

 weinig ontwikkeld en treft men geen vrij operculum aan. Van 

 veel belang is het bij beide vormen te constateeren, dat in het 

 caudale deel van het fenestrale weefsel geen kraakbeen optreedt, 

 maar alleen in het rostrale, gelijk men bij den aanleg van het 

 plectrum verwachten zou \). De vraag of men in dit kraakbeen- 

 stukje soms een columella mag zien gelijk men die bij sommige 

 Urodelen (Necturus, Proteus) aantreft, laat zich hier door gebrek 

 aan onderzoekingsmateriaal nog niet met zekerheid beantwoorden. 

 Bij Necturus bijv. vindt men volgens Reed (1913) een vroegtijdig 

 verschijnende columella (= operculum : Miss Platt, 1897; Peeters, 

 1910) van extra-otischen oorsprong, waarbij zich later elementen, 

 afkomstig van den caudalen vensterrand voegen, hetgeen de pars 

 opercularis representeert. Een dergelijke vormingswijze der co- 

 lumella zou bij de Aglossa ook plaats kunnen vinden. 



Na de onderzoekingen van Kingsbury en Reed (1909) e.a., is 

 het wel als zeker aan te nemen, dat het operculum van labyrinthai- 



1) Bij een Xenopuslarve van 67,5 m.M. (geen voorpooten) vóór de metamor- 

 phose blijft er "h'V- gedeelte van de fenestra ovalis caudaal open. Bij een 

 Pipa-larve in de metamorphose (totale lengte 20 m.M., staart nog aanwezig, ach- 

 ter- en voorpooten goed ontwikkeld) neemt de kraakbeenige staaf, die zich in een 

 kernverdichting tot aan het blinde tuba-einde voortzet, in sagittale richting onge- 

 veer *!/- van de vensterruimte in beslag, zoodat eenzelfde ruimte van het ovale 

 venster als bij Xcnopus caudaal openblijft. Het proximale eind van het plectrum 

 is in beide gevallen verdikt en legt zich tegen het sluitweefscl aan. Het is niet 

 uitgesloten, dat in dit gedeelte een pars opercularis gezien moet worden. 



89 



