ren oorsprong is en bijv. met den hyoidboog niets uitstaande 

 heeft, in tegenstelling met de columella (pars interna plectri der 

 Anura Phaneroglossa), die van extra-otische origine is en zeer 

 waarschijnlijk tot dezen boog behoort. Kingsbury en Reed (1909) 

 hebben de hyomandibulair-homologie der columella op verschillende 

 gronden aannemelijk gemaakt en Marcus (1910a) wist den samen- 

 hang van den columella-aanleg met dien van het hyoid voor 

 Hypogeophis (Apoden) ook inderdaad aan te toonen. 



Een veel voorkomende wijze van ontstaan van het operculum 

 bij Urodelen is door histolyse, , .uitsnijding" uit den ventralen 

 oorkapselwand, tegen of tijdens de metamorphose (Amblystoma, 

 Chondrotus tenebrosus: Kingsbury en Reed, 1909; Triton: Fuchs, 

 1907). 



Er zijn echter bij sommige Urodelen door Kingsbury en Reed 

 afwijkende vormingswijzen der gehoorkraakbeentjes aangetroffen, 

 waarvan een tweetal in verband met Pipa ^j nader besproken 

 dient te worden. Bij de Plethodontidae en Desmognathidae heeft 

 de vensterplaat het karakter van columella en operculum beide 

 aangenomen en kunnen deze ook in de ontogenie niet afzonderlijk 

 aangetoond worden (Spelerpes bilineatus). Door uitbreiding van 

 de vensterplaat wordt het ovale venster gesloten. Er zijn volgens 

 Kingsbury en Reed twee redenen om bij deze twee families van 

 een pars opercularis der columella te mogen spreken: 1° vindt 

 men aan dit deel een prominentia perilymphatica, waarbinnen de 

 recessus perilymphaticus Hgt, die men gewoonlijk aan en binnen 

 het operculum aantreft, 2" is aan deze prominentia een musculus 

 opercularis gehecht. Daar deze beide criteria, naar mij bleek, bij 

 Pipa ontbreken, zal het, indien blijken mocht, dat er bij Pipa en 

 Xenopus geen afzonderlijke operculum-aanleg plaats vindt -) 

 noch zich elementen van den caudalen vensterrand bij het plec- 

 trum voegen, zeer moeilijk zijn de aanwezigheid van een pars 



1) De lage ontwikkelingstrap van het perilymphatisch systeem en het \ oorko- 

 men van één for. perilymphaticum wijzen, wat het gehoororgaan betreft, op 

 aansluiting van Pipa bij de Urodelen. 



2) Er zijn aanwijzingen, dat dit bij Xenopus het geval is. In het rostrale deel 

 van de fenestra ovalis is bij de door mij onderzochte Xenopuslarve slechts één 

 kraakbeenstukje aanwezig en geen afzonderlijk operculum. 



90 



