Me 
gevormde holte is, ook niet door splijting in het mesoblast tot stand kwam (schizocoel), 
evenmin tot eene uitstulping van het archenteron kan teruggebracht worden (enterocoel), 
maar niet anders is dan de oorspronkelijke klievingsholte, zooals zij direct tot in de stadiën 
van fig. 1—5 kan vervolgd worden. Nu noemt men deze holte, wanneer men het stadium 
van fig. 1—6 bedoelt, het blastocoel. Het komt mij wenschelijk voor, ten einde begrips- 
verwarring te voorkomen, om dezen naam tot de holte die in het blastula-stadium aan- 
wezig is te beperken en nu aan zoodanige holten in het larvenlichaam en in het lichaam 
van het volwassen dier, die de onmiddellijke voortzetting zijn van die klievingsholte en die 
noch door splijting in het compacte weefsel (schizoeoel), noch door instulping en afsnoering 
(enterocoel) tot stand zijn gekomen, een eigen naam te verleenen. Ik stel voor, in dat 
geval den naam archicoel toe te passen. Hij duidt aan, dat zoodanige holte inderdaad eene 
primaire beteekenis bezit en, in onderscheiding van de archenterische holte en hare 
derivaten, steeds tusschen de kiembladen moet gezocht worden, die hunnerzijds, hetzij door 
delaminatie, hetzij door invaginatie, tot de binnenste en de buitenste grenslagen van het 
lichaam zijn geworden. De zwervende mesoblast-cellen, afgestooten door epi- en hypoblast, 
geraken dus in het archicoel; terwijl zij zich daar plaatselijk ophoopen en aan verschillende 
weefsels het aanzijn geven, wordt intusschen de geheele ruimte niet door hen opgevuld: 
deze overblijvende ruimte, die nu verschillende eindbestemmingen kan erlangen, is het 
archicoel. Bij de Nemertinen behooren tot het archicoel de holte van de slurpscheede en 
die van het bloedvaatstelsel, zooals wij hieronder nog nader zullen toelichten. 
Het zal wellicht in enkele gevallen niet gemakkelijk wezen een juiste grens te 
trekken tusschen archi- en schizocoel. Het is althans denkbaar en bij de bespreking van 
de bloedvaten der Nemertinen zal dit nog duidelijker in het licht treden, dat een gedeelte 
van het archicoel eerst schijnbaar met weefsel kan worden opgevuld of althans verdrongen, 
om eerst later, wanneer door den groei der weefsels de beschikbare ruimte is toegenomen, 
weder in het oog te vallen. Zoodanig verschijnsel is echter in den grond zeer verschillend 
van eene actieve splijting van mesoblastisch weefsel, waardoor een aanvankelijk niet 
bestaande holte wordt te voorschijn geroepen. Daarbij komt, dat de uitdrukking schizocoel, 
die door Huxrey werd ingevoerd, aanvankelijk een veel scherper en beperkter beteekenis 
had dan thans. HuxLey zegt uitdrukkelijk (Quarterly Journal of mier. Se. Vol. XV, p. 5%), 
dat bij de Schizocoela «a perivisceral cavity is formed by the splitting of the mesoblast.» 
De gebroeders HerTwic, in hunne nadere bijdragen tot onze kennis van het coelom, 
hebben deze uitdrukking op de lichaamsholte van vele ongewervelde diervormen toegepast 
en de neiging bestaat om alle holten, die in zoodanige weefsels als door hen tot het mesen- 
ehym gerekend worden, voorkomen , met den naam schizocoel te bestempelen. En op de 
vraag: «Wie verhält sich das Schizocoel der Mollusken zu dem Blastocoel ihrer Larven?» 
(Coelomtheorie, blz. 13), antwoorden zij: «Von Anfang an ist ein weites Blastocoel vorhan- 
den, dessen Raum durch die zunehmende Gewebebildung eingeschränkt wird. Die übrig 
bleibenden Spalten sind die ersten Anlagen des Schizocoels, dass’ sich nun secundär wieder 
zu einem einheitlichen Raum gestaltet. Zwischen Blastocoel und Schizocoel würde sich dem- 
nach eine ununterbrochene Continuität nachweisen lassen.» 
