29 
met de buitenwereld tot stand, dan valt daarbij eene kleine, naar binnen gerichte instulping 
van het epiblast in het oog, die als onderdeel van de later zoozeer in afmetingen toe- 
nemende, zijdelingsche kopspleten is op te vatten. Te dezen aanzien wordt dus het ver- 
moeden van BürscuLr — zij het ook wat de hoofdzaak betreft slechts zeer ten deele — 
verwezenlijkt. 
De samensmelting van het weefsel der zijde-organen of achterste hersenlobben met 
dat van de voorste hersenlobben treedt ook in dit stadium op (zie o. a. fig. 87) en is bij 
het volwassen dier onmiskenbaar, zoodat ik de hierboven reeds uitgesproken stelling, dat 
deze instulpingen van den aanvang af als embryonaal-zenuwweefsel moeten beschouwd wor- 
den, nogmaals moet herhalen, hoe vreemd het verschijnsel verder ook schijnen moge. Dat de 
zijdelingsche uitstulpingen van het vooreinde van den oesophagus, waarvan de linksche 
in fig. 87 duidelijk zichtbaar is en die toch zeker wel dezelfde zijn als door Bürscnu bij 
het pilidium werden waargenomen, nog eenig materiaal zouden afgeven, waaruit een 
gedeelte van deze achterste hersenlobben wordt opgebouwd, komt mij, na zorgvuldige 
vergelijking van de talrijke doorsneden, die ik van deze ontwikkelingsstadiën ter beschik- 
king heb, in hooge mate onwaarschijnlijk voor. Het gelukte mij zelfs in enkele preparaten, 
waarvan fig. 87 er één is, aan te toonen, dat het eigenaardige, grootcellige weefsel, 
hetwelk bij het levende individu, door zijn eigenaardig lichtbrekingsvermogen, den indruk 
maakt van eene opeenhooping van vetbolletjes en dat achter in het zoogenaamde zijde-orgaan 
is waar te nemen (zie o. a. de desbetreffende afbeeldingen van het volwassen dier in mijne 
bovengenoemde verhandeling (20), direct uit het weefsel dezer achterste hersenblazen 
ontstaat, en dus niet uit het oesophageale celweefsel afkomstig is. Men neemt in het 
preparaat, waarnaar fig. 87 ontworpen werd, waar, hoe te dezer plaatse zekere cellen der 
achterste hersenblazen een verschillend aanzien verkrijgen van de hen omgevende en kan 
verschillende overgangstrappen van den oorspronkelijken celvorm tot die, waarin zij het 
blazige karakter verkrijgen en een spherisch lichaampje in hun midden bevatten, op den 
voet volgen. 
Wij moeten thans, nu wij de spierlagen en het zenuwstelsel in hun wording vervolgd 
hebben, in het kort een blik slaan op hetgeen BaARrrors hieromtrent mededeelt en zijne 
uitkomsten met de onze vergelijken. Wij zullen daarbij resumeerenderwijze te werk 
gaan, hen, die meer bijzonderheden verlangen, naar de origineele verhandeling verwijzende. 
Behalve de verschillen in zijne en onze resultaten waar het de vorming en het 
aantal der schijven betreft, treden ten aanzien der volgende ontwikkelingsperiode niet 
minder belangrijke ‘afwijkingen tusschen ons beider uitkomsten in het licht. 
Na de samensmelting van de voorste schijven met elkander, beschrijft hij eene, door 
de werkelijke doorsneden (zie Pl. III) gelogenstrafte samensmelting aller schijven tot eene 
«plaque ventrale» die zich vervolgens rugwaarts uitbreidt. Wij zagen daarentegen een 
afzonderlijke dorsale schijf ontstaan en de versmelting van deze met de achterste ventrale 
schijven tot een gesloten omhulling rond den darm veel eerder tot stand komen, dan de 
versmelting van deze laatsten met de voorste schijven. 
Wat het ontstaan onzer zwervende cellen betreft, die een zoo gewichtig aandeel 
