492 
werkelijke overeenkomst der ontogenetische processen op voorname punten kon worden 
aangetoond. 
Wat betreft de vorming van het mesoblast, zoo verdient het opmerking, dat 
SALENSKY, die niet uitdrukkelijk zegt, dat hij het mesoblast zoowel uit het epi- als uit 
het, hypoblast heeft zien ontstaan, toch afwijkt van de resultaten van MerscHNiKkorr (25), 
volgens wien bij Lineus lacteus des cellules mesodermiques procedent seulement du pôle 
d'invagination » d.i van het hypoblast. Van het eerste verschijnen der mesoblast-cellen 
in de blastula van Amphiporus viviparus, zegt nu echter SALENsKY: «elles sont réconnais- 
sables en plusieurs endroits,» en wijst er op, dat hij hierin van MerscuNikorr verschilt. 
Het is uit deze korte opgave mijns inziens toch zeer waarschijnlijk, dat ook SALENSKv 
mesoblast-cellen heeft zien te voorschijn komen uit gedeelten van den blastula-wand, die 
na de gastrula-vorming als epiblast zullen moeten beschouwd worden. Op dit belangrijke 
hoofdpunt: de herkomst van het mesoblast zou dus overeenstemming tusschen zijne en 
mijne resultaten, die bij verschillende soorten verkregen zijn, bestaan. 
Andere punten van meer of min volledige overeenkomst betreffen: a. de vorming 
van het slurp-epiblast, b. de vorming van de spierlagen van den slurp, van den slurp- 
retractor en van den wand der slurpscheede uit mesoblast-cellen, c. de vorming der klier- 
cellen in de buitenste huidlaag, d. de eigenaardige wijzigingen in de hypoblast-cellen, die 
tot den middendarm behooren, e. de late vorming van den anus, f. het ophouden van het 
direct verband tusschen de holte van den middendarm en de buitenwereld langs den weg 
van den blastoporus. 
De verschillen waarop meer bijzonder de aandaekt moet gevestigd worden, betreffen: 
a. de vorming van den oesophagus na het ophouden van de open gemeenschap 
tusschen middendarm en buitenwereld. SALeNsky zegt beslist, dat na de sluiting van den 
blastoporus de oesophagus uit eene woekering van het epiblast ontstaat, die naderhand 
hol wordt, terwijl.deze holte secundair in verband treedt, naar achteren met den midden- 
darm, naar voren met de buitenwereld. 
b. de vorming van de hersenen, die SALENsKY, zooals wij reeds hierboven gezien 
hebben, eveneens uit het epiblast afleidt. Uit deze hersenlobben, die aanvankelijk alleen 
door eene ventrale commissuur verbonden zijn, groeien later de zijdelingsche zenuwstam- 
men in achterwaartsche richting naar buiten, terwijl zij zich daarbij steeds verder achter- 
waarts tusschen mesoblast en hypoblast inschuiven. 
Het is vooral op deze twee verschilpunten, dat wij thans, aan de hand zijner 
afbeeldingen, ons beider resultaten nader zullen vergelijken. 
Immers over de vorming van de zijde-organen en de nephridia zwijgt SALENSKY's 
onderzoek. 
En dan blijkt het, dat er eene zóó merkwaardige overeenstemming bestaat tusschen 
SALENsky’s figuren 34, 34 A, 36,38 en 40 en mijne bij deze verhandeling behoorende 
lige. 81, 82 en 83, dat ik het vermoeden niet kan onderdrukken, dat SALENSKY doordien 
hij zoo weinig jonge stadiën heeft kunnen onderzoeken, op een dwaalspoor geleid is, toen 
