43 
hij aannam — zie vooral zijn fig. 24 — dat de blastoporus nabij het achterste lichaams- 
einde zou liggen. Is dit vermoeden juist, dan is ook in SALENsKY’s fig. 21 niet de bovenste, 
maar de onderste helft het latere vooreinde der larve en zoodoende is de richting die het 
zich ontwikkelende hypoblast bij Amphiporus inslaat, rechtstreeksch vergelijkbaar met wat 
wij bij Lineus zagen en in fig. 10 en 96 afbeeldden. SALENSKY's meening, dat er eene 
splitsing van het mesoblast in twee groepen, die hij als slurp-mesoblast en als somatisch 
mesoblast onderscheidt, valt waar te nemen, zou dan echter onhoudbaar worden. Trouwens 
voor de mogelijkheid om inderdaad tusschen die twee eenig scherp onderscheid te erkennen, 
leveren noch de verdere afbeeldingen van SALENsKky, noch de resultaten die bij Lineus 
verkregen zijn, eenigen grond. 
Dat de blastoporus zich geheel sluit bij Amphiporus, komt mij uit de afbeeldingen 
van SALENSKY zeer waarschijnlijk vóór, daar de definitieve mond met het slurpvestibulum 
samenvalt. Toch bestaat er mogelijkheid, wanneer de hierboven gegeven interpretatie 
juist is, dat er na deze sluiting in het hypoblast eene gelijksoortige modificatie optreedt als 
hierboven voor Lineus beschreven werd, m. a. w. dat ook hier de definitieve oesophagus 
zich uit een deel van het ingestulpte hypoblast ontwikkelt, al is dit gedeelte niet blijvend 
in samenhang met de buitenwereld. De afbeeldingen toch, waarmede SaLeNsky het ontstaan 
van den oesophagus uit eene epiblastische woekering toelicht (l. ce. fig. 27 C.), laten voor 
het door mij uitgesproken vermoeden evenzeer ruimte. Vooral de nauwe overeenstemming 
tusschen zijn fig. 34 en 34 A. en mijne fig. 82 en 83 geven hieraan een zekeren graad 
van waarschijnlijkheid. Ook de algemeene habitus van den zich ontwikkelenden oesophagus, 
die nog niet met den middendarm in verband is getreden, is geheel overeenkomstig aan 
dien van Lineus. 
Een nog gewichtiger punt dan de ontwikkeling van den slokdarm, is die van de 
hersenen en zijdelingsche zenuwstammen. 
De gevolgtrekking door SALENSKY gemaakt, uit een preparaat als door hem in zijn 
fig. 27 wordt afgebeeld, dat de hersenlobben uit het epiblast te voorschijn treden, schijnt 
mij geenszins gewettigd en vergelijking van zijne fig". 27, 27 B. en C., 29, 30 en 37 met 
mijne eigene preparaten doet het mij alweder hoogst waarschijnlijk achten, dat ook bij dezen 
Amphiporus de elementen van het zenuwstelsel uit mesoblast-cellen worden opgebouwd. 
De grens tusschen epiblast en zenuwstelsel is steeds zóó scherp, de ophooping van meso- 
blastische elementen in het prostomium, ter plaatse waar later de zenuwcentra liggen, 
ook door SALENskyY zoo onmiskenbaar in zijn fig. 26 afgebeeld en zoo overeenkomstig met 
mijne fig. 59 en 60, dat ik alleen die interpretatie aannemelijk acht, die eene gelijksoortige 
vormingswijze der zenuwelementen bij Lineus en bij Amphiporus vooropstelt. Dat de zenuw- 
stammen op gelijksoortige wijze in het romp-mesoblast ontstaan, als waarop wij hen bij 
Lineus zagen te voorschijn komen, bewijzen mij zijne fig". 30 A. B. en 37 D. vergeleken 
met mijne fig". 66, 69 en 70. Eene uitgroeiing van deze stammen, van de hersenen uit, 
te willen aannemen, is eene gevolgtrekking, waartoe men bijna gedwongen wordt, wanneer 
men den epiblastischen oorsprong der hersenen met SALENSKY boven twijfel verheven 
acht, maar die zeer weinig waarschijnlijkheid voor zich heeft. Deze gevolgtrekking wordt 
