12 
kelingsgeschiedenis, tot wier detailbeschrijving ik thans overga, in schoone overeenstem- 
ming zijn met wat men a priori zou mogen vermoeden en ook reeds door de gebroeders 
HerrwiG in hunne gedachtenrijke verhandeling (Die Coelomtheorie, p. 33 en 34) werd 
uitgesproken, dat nl. ook daar waar het centraalzenuwstelsel van mesoblastischen oorsprong 
is, toch het zintuig-epithelium blijvend zijn oorsprong uit het epiblast behoudt en dan 
secundair met dat zenuwstelsel in verband moet treden. 
Gaan wij thans na, welke bijzonderheden nog op te merken vallen bij de ontwik- 
keling van die beide orgaanstelsels uit het primaire epiblast. De eerste aanleg van den 
slurp ontstaat, evenals de rugplaat, door eene delaminatie in het prostomiale gedeelte van 
het primaire epiblast en wel aan het vooreinde van de larve, waar de lengteas door het 
epiblast treedt. Die delaminatie is aanvankelijk gering (fig. 55), neemt echter spoedig naar 
de randen in omvang toe (fig. 56) en eindelijk in die mate, dat in het middengedeelte 
van de schijf der nieuw ontstane cellen afsplijting van deze van het primaire epiblast 
plaats vindt, terwijl de randen nog daarmede in samenhang zijn (fig. 57). In dit stadium 
heeft de eerste aanleg van den slurp zeer veel uiterlijke overeenkomst met de kop- en de 
buik-platen, die op de bovenbeschreven wijze als secundair epiblast uit het primaire ont- 
staan. Werkelijk is ook de slurpaanleg in zijn optreden niet anders dan een gelijksoortig 
schijfje secundair epiblast, dat geheel zelfstandig en buiten samenhang met den eersten 
aanleg van kop of romp in de primaire larvenhuid optreedt. Als zoodanig is hij echter 
door geen der vorige onderzoekers erkend geworden. Zeer spoedig volgt nu de vergroeiing 
van de randen van dezen aanvankelijk onafhankelijken slurpaanleg met die van de kop- 
platen (fig. 58), welke op haar beurt aan het voorste larveneinde onderling samensmelten 
en de gesloten kap secundair epiblast vormen, die later ook met de rugplaat en de 
buikplaten ineensmelt. Fig. 45 en 44 geeft op dwarsdoorsneden een beeld van den samen- 
hang van slurpaanleg en kopplaten, terwijl fig. 58 eene meer vergroote, horizontale 
doorsnede voorstelt. De verdere groei van den slurp is nu gemakkelijk uit deze gegevens af 
te leiden, vooral waar fig. 59 ons nog eenen tusschentrap te zien geeft, waar de slurp zich 
reeds verder binnenwaarts uitstrekt. Eene vergelijking van deze preparaten met die, welke 
op Plaat V zijn afgebeeld, schenkt tevens de overtuiging, dat inderdaad alleen het binnenste 
slurpepithelium uit deze plaat secundair epiblast ontstaat, en dat de verdere lagen, die 
den slurp samenstellen (spieren, zenuwen en steunend bindweefsel) uit de omgevende 
mesoblast-cellen achtereenvolgens worden opgebouwd (cf. fig. 96, 8 en 102). 
De beide punten ter weerszijden van den blastoporus gelegen, waar eene modifi- 
catie van het primaire epiblast optreedt, die wij hierboven aanduidden, blijven nu ter 
bespreking over. TFusschen de ontwikkelingsstadia van fig. 20 en 23 neemt men op die 
twee aangeduide plekken eene weefsel-modificatie waar, die — hoewel op zeer verkleinden 
schaal — eene herhaling schijnt van het eerste ontwikkelingsproces der kop- en buikplaten. 
De cellen nemen palissadenvorm aan, staan veel dichter opeengehoopt (fig. 23 en 35, 4) 
en zeer spoedig stulpen zich de beide punten, waar die palissaden-cellen voorkomen, 
eenigszins binnenwaarts (fig. 36 en 37, q). Die instulping wordt dieper (fig. 38), tegen hare 
