li 
«est difficile de suivre leur accroissement [des disques] en largeur; vues de face à travers 
d'exoderme, tandis qu'elles se projettent sur le fond opaque constitué par l'oesophage, les 
dames cellulaires, qui constituent ces disques sont à peine visibles, et ce n'est qu’avec 
dla plus grande perséverance qu'on peut arriver à distinguer leurs limites... . Les disques 
«postérieurs sont, même en ce qui concerne leur simple constatation, extrèmement difficiles 
«à apercevoir.» 
Mijne bedoeling met de aanhaling van deze volzinnen is, duidelijk in het licht te 
stellen, dat, zoo de volgende onderzoekingen tot andere resultaten voeren, dan die van 
Barrors, deze geleerde herhaaldelijk doet uitkomen, hoezeer de door hem gevolgde methode 
aan scherpte te kort schiet en ons zoodoende, tegelijk met zijne waarnemingen, de ver- 
ontschuldiging voor hetgeen daarin onjuist mocht wezen aan de hand doet. 
Thans keeren wij terug tot het primair epiblast van de gastrula, terwijl daarin op 
vier plaatsen de bovenbeschrevene weefselverandering optreedt, die wij als eerste uitgangs- 
punt voor de vorming der «schijven» van secundair epiblast leerden kennen. Wij be- 
merken dan op doorsneden, dat ook op andere punten weefselverandering in dit celblad valt 
waar te nemen, weefselverandering, die hierop neerkomt, dat vele cellen duidelijk dwarsdee- 
ling vertoonen, en die dus, waar meerdere aangrenzende cellen tegelijkertijd (fig. 23 tot 26) 
datzelfde lot ondergaan, bepaaldelijk met eene delaminatie zou kunnen vergeleken worden. 
Van bepaalde samenhangende delaminatie is intusschen alleen sprake aan de rugzijde 
van de larve (de aborale zijde) en wel in het gedeelte, dat achterwaarts van den mond gelegen 
is. Hier ontstaat een bepaald samenhangend celblad (fig. 23 en 26, ds), eene laag secundair 
epiblast; na eenigen tijd wordt eene tusschenruimte tusschen dit blad en het daarboven 
liggende primaire epiblast zichtbaar, waarmede het alleen nog langs de randen samenhangt 
en wij hebben thans zoowel op dwarse als overlangsche doorsneden (fig. 29 en 30), een 
celblad voor ons, dat geheel gelijkwaardig is aan de vier celbladen die wij de kop- en buik- 
platen genoemd hebben en waarvoor wij den naam rugplaat voorstellen. Het verschil tus- 
schen de vier eersten en de laatste is alleen dit, dat terwijl deze door directe delaminatie 
uit het primair epiblast te voorschijn treedt, genen door het boven beschreven proces te 
voorschijn kwamen. Ook is van deze vijf de rugplaat degene, die het laatst verschijnt, 
nadat de anderen reeds duidelijk afgezonderd zijn. Is zij eenmaal opgetreden, dan worden 
ook in de rugplaat de cellen spoedig palissadenvormig en kleuren zich hare kernen sterker 
met picrocarmijn (fig. 30). De aanwezigheid van deze rugplaat, die, zooals wij verderop 
zien zullen, ten slotte met de kop- en buikplaten tot den lichaamswand van den worm samen- 
smelt (fig. 34), is aan Barrors onbekend gebleven. HEenige phasen in het ontwikkelings- 
proces van de rugplaat worden teruggegeven door de figuren 23, 26 en 30. 
Wij kunnen de ligging van deze vijf aanvangspunten van de delaminatie van het 
secundaire epiblast, of, zoo men een kortere uitdrukking verkiest, de ligging van de vijf 
«schijven» in hare eerste ontwikkelingsphase, zoowel ten opzichte van de lengteas van het 
embryo, als ten opzichte van elkander, duidelijker door afbeeldingen dan door eene be- 
schrijving leeren kennen. En wel afbeeldingen van eene reeks doorsneden (fig. 43 tot 54) 
