Á 
Eerst in deze laatste phase, wanneer de doorsneden in canadabalsem en onder 
dekglas gebracht zijn, is het mogelijk over hun juisten conservatie-toestand, over den 
aard der kleuring en in vele gevallen zelfs eerst over den ouderdom van de larve een 
oordeel te vellen. Het behoeft dus geen betoog, dat van iedere honderd doorsneden in 
dit stadium, telkens een niet onbelangrijk procentgehalte minder bruikbaar bleek, door 
oorzaken die meestal aan de contrôle ontsnappen. 
Door langdurig voortgezette herhaling van dezelfde werkzaamheden, gelukte het 
echter ten slotte van alle stadiën doorsneden te verkrijgen, die voor afbeelding geschikt 
waren — waartoe steeds van de camera-lucida gebruik gemaakt werd — en die, te zamen 
genomen, ons een betrouwbaar beeld geven van de verschillende ontwikkelingstrappen, die 
zoowel de larve als de verschillende onderdeelen, waaruit later het volwassen dier bestaat, 
tijdens het ontogenetisch proces doorloopen. 
Achtereenvolgens zal ik die verschillende ontwikkelingstrappen in hunne natuurlijke 
volgorde beschrijven en deze beschrijving zooveel mogelijk met afbeeldingen ophelderen. 
Daarbij zal ik bespreken: 
a. het primaire epiblast en zijne derivaten ; 
Db. het hypoblast vóór de afstrooping der primaire larvenhuid; 
c._het mesoblast; 
d. verdere verschijnselen van ontwikkeling en groei na het vrijworden der larve. 
a. het primaire epiblast en zijne derivaten. 
Wij verlieten zooeven de gastrula, terwijl zij nog door eene wijde opening met de 
buitenwereld in gemeenschap staat (fig. 5) en nu wij tot haar terugkeeren, vinden wij, dat 
deze opening zich begint te vernauwen. Maar daarnevens treffen wij, wanneer wij door- 
sneden in zuiver mediane richting nauwkeurig onderzoeken, verschijnselen aan van weefsel- 
differentiatie in het buitenste kiemblad (fig. 16, 17, 19) die wij in dit stadium nog nauwe- 
lijks verwacht hadden. Op een viertal plekken (dwarse en overlangsche doorsneden vertoonen 
daarvan natuurlijk nooit meer dan twee gelijktijdig) zien wij, dat de kubische cellen waaruit 
het epiblast is opgebouwd, verdeelingen in de lengte ondergaan en dat bedoelde plekken 
(ep.) dus op doorsneden uit meer cylinder- of pallisadenvormige cellen blijken te bestaan. 
Dwarsdeeling van deze cellen evenwijdig aan het buitenste grensvlak van het epiblast werd 
nooit aangetroffen, eene bijzonderheid, die hier afzonderlijk vermeld wordt, omdat, zooals 
wij dadelijk zien zullen, zoodanige deeling eene belangrijke rol speelt in andere gedeelten 
van het primaire epiblast. Ik mag van primair epiblast spreken omdat, zooals bekend is, 
de Lineus-larve — zoogen. Desor’sche larve — dezen buitensten celwand op zekeren leeftijd 
verliest, evenals het pilidium zijn hoedvormig buitenhulsel afstroopt, en er vooraf daar- 
onder een nieuw secundair epiblast moet gevormd zijn. Van de vorming van dit nieuwe 
epiblast — de onderzoekingen van MerscuNikorr, Bürscurr, BARROIS e. a. leerden het 
ons reeds — meende men dat het optreden van instulpingen van het primaire epiblast de 
eerste phase was. 
