I 



■ • 



ik 



» ^ V 



opera Tofthuma 



25 



fimus Laurent/US de tomafiis in Chymicis, &MathematicIsappnme veifatus.Com- 

 pofita re domeftica, die 14 Noverdris ^ 1661. Pras!e£lionem hablnj favente 11^ 

 luftrifllmo Senatu, & frequent! Profeflbrum corona ; hiijus argumentiim dcfumptum 

 fuit ab antiqua mortalium querela, Naturam prodigam matrem fiiifle brutis^ nover- 

 cam vero hominibuSi quod confirmavi recitatis ex Plmio, & aliis ar^umentis : ex 

 his tamen deduxi hominis dignitatem ; mens enimqua homo ditaiur fenfuum debi- 



libus motionibus advenit, unde vigente fenfu pcrcellitur animus, 6r in ccecis, & 



proxime morituris mens in fe recollcda- vaticinatur. Denegata pariter jiomini 



medicina ipCms fagacitatem excitavit, unde inquifitis primo brutorum vifccribus> 

 & pollremd luftratis humanis cadaveribus, gentilitiam .fibi fecit medicinam. ^ H 



/-VO/^ 



j^* 



h- *■ ■ 



itaque a Grsecis exculta, fubfequentibus Arabum, Barbarorumque dogmatibus inqui- 

 nata jacuit, donee vigentibus hoc faeculo iterum Anatomicis lludiis incrementuin 

 ccepit, & mechanicis firmata fortiori talo flare coepit, cum igitur Grojconm & An- 

 tiqua Italorum S^pknth apud Skulos olim floruerit & nqvis Qute/ii, Cafrc/Jiqac 



inventis vigere coeperit banc candem excolendo, me profeflurum polllcitus fum. ; .\. ' \ 



Morborum particularium inflituta tradatione medicam praxim confulendo pra:- 

 cipue exercebam ; quapropternon raro contradi(3:Iones, & dilfidia excitabantur. Vi^ 

 gebat tunc temporis apud leniores pra:{ertlm Profeflbres, antiqua Arabum, Barbaro- 

 rumque medendi methodus, unde non parum a:gri, frequenti purgantium, decodto-^ 

 rum exficcantium, & fimilium medicaminum ulii, angebantur. - 



Ruri interdum non longe ab Urbe in Villa lUuftriflimi Vicecomltis D.D. Jacoli Ruffi 

 morans, plantarum flruduram rimabar, & ibidem in fruflulo ligni caftanea: ampli oc-^ • 

 currere dudus aeris, feu tracheae, quas in aliis etiam vegetabilibus adelTe coiTiperii,quarc ^^^^^^^^^ 

 tantae rei Clariffimum Borellum monui, qui die x/ Aprilis^ i^^3-. bsec mihi refcripfit. fjftujjs aeris ia 

 La ringratio delta repUcata fperienza delkfftole delt aria nelk plant e^ /' ho anclj jo fatta^ pkntis. vid. 

 ma per lavtflanon m ajuta. Jo pero credo ^ che ftano /' ifle^e fijlole^ che portano F hH-^^^^-^'.''^' 

 more, e l' aria^ e mn different} fn tan to, che f efperienza non dimoflri altrirnente. 



( t 



Subfcifivis horis opportunitate loci pifces lecabam, in quibus occurrens reticularis 

 omenti flrudura me anxium reddidit in indagine tarn obfcurae partis : Quapropter -^^^^^^^^^^^ 

 luftratis pifcibus, terreflribus brutis, & homine ipfo, quaedam coUegi, quae brevi exer- j^ dudibus al 



citatione comprehenla tandem anonyma edite funt vwu. cum meis epiftolis de cerebro dipoHs fub A- 



& lingua, & iri poftremis editionibus mco "addito nomipe,;.me infcio,'evulgatarfunt.^^^">|JJ^JJ^°'^jJ 

 Varia continentur in exarato opufculo, de quibus adhucdubius fum i lilud taraen A«core. 



certum eft, pinguedinem in propriis loculis contineri, ■ & coacer vari, velut m pecu-r 



liaribus oilicinis, & languini probabiliter ' mifceri ob expqfitum uliim^ tqmperandi 

 videlicet falium acredinem," ipfbs irretiendo ; tanta enim eft pinguedinis neccffitas in 

 animalibus, ut non folum in pifcibus, verum etiani in infed:is ipfis copiofa exigatur 

 liiis contenta iacculis, ut in hiftoria bombycis exaravi, Bi in c^cteris infedis, & prse- 

 cipue in cervo volatili, & locuftis, velut uv^ racemi rotundis loculis compaginati oc- • 

 curruiit. Vaforum autem,feu duduum adipofbrum exiftentiam non adhuc integre affe-!: 

 rere audeo, licet circa ipla ex inde foUicitus plurimum me exercuerim. Exarata itaque 

 in tracStatuIo^ illo anonymo pro excitandis aliorum fagacioribus ingeniis iat crunt* "^ 



Inter pifcium, fediones torpedines frequenter examinabam ' ita foUicitatus i Prse- pbfervado a- 

 Clariftimo Borello. In his itaque copiofa vaia mucofb, alboque liumore referta occur- !J?^°'"jj? '^''■^^^ 

 rebint, quse exortum ducebant a racemo glandularum, <jui in ampla coneavitate, pScS? 

 cerebrum continente, locabatur ; exporreda autem excretorja vafe deorfiim per co- hs, 

 Pium extra hiabant : Idem etiam confirmabam in pifce cane yulso Colomh^ in quo 



a glandulis ultra cerebrum locatis ab anteriore capitis parte, velut i gelatina diduce- 

 batur ; quas omjiia non parum firmare videntur glandukrum & excrctoriorum vafo- , 

 rum pofitionem, pro celebraiido fudore, & tranlpiratu. 



-< . • i ■ - »■ 



.1. • '^ 



Recurrente annua thmnorumy -Xyphiape captura, pifces hofce fecare cffipi, in'stru^ra tty 

 quibus curiola qu^darh detexi, &pra:cipue in nervo optico, qui in exaratis, & con- ptfcJ^^^^* 

 imiilibus pifcibus non capillamentis, vel funiculis in fafciculum colledis componitur, ab Auftofere- 

 ut in homine, & quadrupedibus obfervatur, fed com plica ta quafi lamma, feu crafla P«"»». 

 membrana, utraque menirige anguftata, & comprel^ apparet, unde fada per tranf- 

 yerfum fedione plicarum circumdudiones manifeftantur, ut ichone expreffi/.^ Hasc 

 Igitur una cum aliis in opufculum congefta amicis, & pr^efertim Clarilfimo Borello ^^^^{^ j^^ 

 communicavi die 17 Aug, 1661. qui humaniter h^c relcripk : Ho vijio con mioftu- stem circa 



pore il diffegno del nervo optico del pefce fpada, di quefla ofervatione lifogna fame ^^^^^ . 

 gran capitale, e facilmente a K S. riufcira trovarne qualcke veftigio in altri animaH In^c^^^Ha; 



grandt, come hmi^ efefara coji^ e km, che K S, nefiampi un epiftola, &c, vidJnfra vcrf. 





\ 



H 



Hoc 



No. Xt 



