«' 



^ 



32 



Marcelli Malpighii 



T 



pifcibus, in fue, & in aliis abfque microfcopio diflin8:as nudis oculis glandulas oc- 



C^terum dubium, quo Clariffimus Vir implicat, ne nimis proni iiamus ut 



currere. 



omnia ad gkndulas revocemus, Natura abunde eluit, dum animalium organicam 

 molem vafis, Bbris, dt glandulis compaginari oflendat, unde glandularum prse re- 

 liquis ferax efi proventus, quae ufum & flru<Suram fedulo indaganti patent. 



Gkndulofd. hepatis flrudura Anatomicorum communi plaufu recepta efl : JHud 

 tantuin a quibufdam de primo inventore controverfum eft : Inter exteros enim Cla- 



ri/fimus Vyerhis^^ apud nos Dominus Minus DocStifTimum Wepferam primum ftruQur^e 

 obj€aipncs <Jc /jepaticas deted:orem voluere. Ita Pyerms in exercitatione 0(3:ava ad Eniditiffimum 



piimo mven- ^ - - - - - ^ - - --- - 



tore glandn? _ _ _ . _ _ _ 



lofe hepatis alibi in epiftola, cujus meminit Harderus Capite de humoribus, h^c habet 



fubfbntix, " 



Harder urn hsec habet : Quandoque & Wepferus pidem^ & poft eum Malpighius. Et 



Olim 



•t 



pradifts ob 

 jeftiones. 



# 



» 



Wepferus mfter in epijlola luc't edita, & aliquot amis fofl M. Malpighius Bononienfis^ 

 hepatis vifcus demonflrarunt, innumera molecularum.^ feu acinorum glanduloforum congerie 



extruHum. Ut autem quilibet fincere de hac re judicium ferre polTit, Dodillimi 

 Wepferi verba de hepate hie exarabimus. Ita fatur in epiftola ad Pr^clarum 



Z). Jacobum Henricum Paulum .* Expendas eugehep'arfuillum co^um : invenies detraHa 

 extima memlrana totam^ ^ vaftam ham molem, quafi ex imumeris glandulis comhinatam. 

 In aliis jecorihusfateor, nondum ohfervavi : Jedfra^o fuillo hene cotlo vidi gland ulas qua- 

 ^rangulares, aliterque ratione fgurce affe^as. PerleClis Clarijfmi Nicolai Stenonis oh- 

 feruatiouihus cogitaviy quia & hepar quafi glandula conglomerata eft, an forte hepatis 

 officium foret lympham fuo modo praparare ad ufus corpori utiles, eamque juxta hilem 



««!I!a"'/!!' f^<:£ynerc > Et primo quis non videt hsefitantiam Domini Wepferi in aflertione, uti- 



tur enim in enunciatione bis- verbo quafi, ita ut per quandam fimilitudinem hepar 

 glandulam appellet. 



Rurlus idem fatetur, fe hoc in folo fuillo hepate co£l:o, & non in aliis jecoribus 

 obfervafle ; & olim Joannes Riolanus, licet vidiflet hepar fuillum codtum friabile, 

 luilinuit tamen humanum hepar, ficut & bubulum, continuum e/Ie .• & poflremo 

 illud redum eft Dominum r'F^y?/-«w craflam divifionem in lobulos parvos attigifle 

 in fue, non vero exiftentiam glandularum minimaifum, feu loculorum ; nam detedi 

 illi lobuli quadrangulares coagmentantur minimis glandulis, in quas defmunt extre- 



mitatcs pori bilarii, &c vaia fangmnea, h^ecque folo microfcopio diftin^e attinguntur, 



hifque ut veris glandulis conftituitur hepatis compages, de quibus verbum quidera 

 non habet, cum ea attingere nequiverit, cum microfcopio non ullis fit, ut conjediare 

 licet. Hinc nil mirum, ft PrJEclarilTimus Vir Jacokis Henricus Paulus plures refcrip- 

 ferit inilantias. Illud addam, me certo paucis ab hinc annis Domini Wepferi epifto- 

 1am primo vidifle, qua: Argentorati typis edita eft eo tempore, quo in Sicilia morans 

 haec de vifcerum ftru£lura indagabam, . 



Hepatis officium adeo controverfum hoc feculo fuit, ut plures circa hoc vilj:us, 

 quam in reliquarum partium indagine fubortae fmt contentiones. Sanguificatio 

 enim ipfi antiquitus afiignata prirrio fere obliterata eft, mox paucorum opera revixit. 

 Illud tamen perpetuum fuit, & fenfibus ipfis obvium, bilis fcilicet in eodem mani- 

 feftatio, quxvarie expofita eft; antiquiores namque tanquam excrementum fangui- 

 :ficationi fubfequens, noviftimi vero tanquam quid a Natura primario intentum, & 

 ab hepatis ftrudura manifeftatum evulgarunt. Bilis igitur feparationem ex deteda 

 glandulola natura la hepate non infceliciter deducere conatus fum infirmata famlgera- 



tiiTimi Si/v/i ddle Bohe fententia ftatuentis in vefica fellea feparatam bilem in je- 



core milceri. , - ^ 



Hanc pofitionem D. iW/««J in dilquifitionibus anatomicis conflitaturus his exorditur : 



- Vifceris dignitatem deprimere conata funt nonnullorum ingenia, ^ hepar, the faurum vitce. 

 animalilus prceparat, in unam feparandie Bilis fervitutem rapere tent ant, FutiHs fane 

 querela, qua ignqrata germani corporis oeconomia, pra:cipuum Naturae opificium, bilis 

 IciJicet feparatio, fervitutis nota vilefcit. Pluribus deinde tumultuarie tentat aftertam 

 hepatis fanguificationem promovere, aUaque a me, & a neotericis prolata infirmare. 

 Hujus prsECipuas inftantias Eruditiflimus Jo. Bohn dode, & nervofe fol vit ; Quaprop- 

 Aiiz pbjeaio- ter quafdam tantum curfrni examinabo, Qua^rlt igitur a Recentioribus modum fepa- 



■ " " ob- 



fS 



patis^ilruau- ^^^^o^is bilis in'auribus, in quibus tenaclftima bilis delata ab arteriis ipfo docente 



ram, & ufum " 



diiuuntur. 



> 



fervatur,unde concludit, non hepar folum inftitui a Natura pro generatione bilis. Acu- 

 ratiflimus Dominus P«'i;fA'»^ oftendendo gkndulas in meatu auditorio detedas, ceru- 



mm 



aurium generationem abunde indicabit, fimulque Nature perpetuum m fepara- 

 tionlBus morem firmabit. C^terum licet exarata cerumina interdum amara, & lum 



lint, non tamen adhuc integre conftat, an veram bilis naturam fapiant, qua etiam ip» 



eiW' 



cone 



■'J 



« 



,1 



