Operd Tojihuma. 



75 



\ 



hauflo humore fut^cellive contabefcanr, donee tota folil feminalis fubftantia abfuma- 

 tur ; & tandtm ebibito a feminali folio fucco, & derivato deinde in placentulam, 

 & poUremo in plantukm, utrumq; deficit pcrennante motu fucci ab elongata ra- 

 dice ia caudicem, hoc eft in ftabiUa folia , in quibus excodum alimentum circula'- 

 tionc media deorfum innodum, & radicem remeat , & ita perpetuatur audio ', & 

 nutritio. Hinc patet, quam energiam, & neceflitatem habeat feminale folium in ve- 

 getatione, quod etiam confirmari potefl experimento ; etenim inchoata vegetatione 

 ii plantuJa feratur ablatb feminali folio contabefcit. 



Frod'quitur dodiilimus Borellus impugnare ufum foliorum feminalium, ut fuccef^ Altera Borem 

 five concludat, aqueum fuccum in planta non transformari a virtute fucci fermen- oppo^^oi^'f- 

 tativi. Proponit itaq; meam pofitionem , in foliis fcilicet feminalibus fubflantiam rum" fmuoar" 

 fpirituofam, valde nutritivam, olcofis , & ialinis particulis abundantem, perfimilem ^^"™» 

 albumini, & vitello ovi, adefle, & ficut animal in utero his,& in lucemeditum lade 

 nutritur, & augetur, ita confentaneum videri, plantulam in femine fucco oleofo, & 

 falino foliorum ieminalium ab initio nutrlri, deinde augcri. Ulterius ficut in fcecundo 

 ovo externo calore fpirituofi fucci agitati organica ncceflitate nutritionem inchoant, 

 <$c umbilicum ditfundunt, ita pariter fucci fpirituofi ladei foliorum feminalium ha- 

 litibus aquejs agitati radices promunt , & deinde plantam ipfam lad*nt, & nutriunt, 

 Hinc deducit,nonnuiios concludere, aqueum fuccum, qui a radicibus cxugitur, cruduna 



efle, & ineptum nutritioni, ideo codione fermentari d fiicco foliorum feminaliuni. 

 His dedu£iis monet, cavendum a fpeciofis vocabulis, a metaphoricis fermentationis, 

 codionis, maturationis, exaltationis, & virtutis plaftica:, ne nobis imponant. 



Et ut clarius procedat, monet animadvertendum efle in plantarum nutritione non 

 requiri operationes, qua! animalibus neceflarix funt pro nutritione, unde non inferri 

 polle, ficut in animalibus cibaria in ventriculo fermentativis fiiccis concoquuntur, 

 ita in plantis; animalia enim pluribus egent, quam plantar. Primo ciiim animalibus 

 jnfunt dentes, quibus folida fcinduntur j liis autem non indigent plantar, cum flri- 



c^i{Iimis_olculis radicum minutiffimas particulais, qux 



yifione,excipiant. *Secund6 animalia habent concavitatem ftomachi, & inteftinorum, 



in quibus cibaria concoquuntur , & fermentantur, hoc eft , fcinduntur, & dKTol- 



vuntur partes conglutinatce, falina^, cSc fpirituofar, & alise fe moventes Jibertatcm 

 nadar, fuum motum exerccre poflunt, & apicibus, & planis faciebus detedis acre- 

 dinem, & lenitatera poflunt inferre, & bac ratione totam mailam ebuliire, & inca- 

 lefcere, hancq; adionem fermentationem dici, hincq; elici, fcrmentum limam efle 



Et quoniam in plantis divif;o ad 



non egent ulteriori fubdi- 



Natun-e, qua aggregatum folvitur in minima. 



minima haberi potett capillaribus radicibus, qu2e excipiunt aquam ; deinde dantur 

 vafa recipicntia pingues particulas, alia &Ies aqua fblutos, alia ajsreas, & alia diverfos 

 alios liquores juxta oriftciorum configurationem, hinc concjudit , fermentationem 



% 



inutilemeile. Tcrtio animalia habent vafa excretoria, quibus fa:ces, & fluida ejici- 

 untur ; ut plants non his egent, quia radicibus non excipiunt fbrdes, fed tantumodo 

 fuccos utiles, & defcecatos. Tandem animalia habent vafa ladea, & exiliflimis 

 iillulis feligunt chylum, relidis in inteflinis impuritatibus ; plantae veto adionem 

 nutritivam mchoant fcligendo a terra, & exftigendo fuccos nutritioni idoneos, qui 

 non indigent ulla pra^paratione fermentativa. 



His Dominus Borellm conatur foliorum feminalium uflim, & confequenter etiam Dida umVi 

 fcabilium a me propofitum tollere, & enervare, quae tamen non ita evidentia flint, °^^^° ' 

 ut patenter affequatur intentum. Gratias interim Do9:i(fimo Viro habeo , quod ' 

 monuerit, cavendum a vocabulis fpeciofis, & praccipue a fermentationis voce, cum 

 licet hie detefletur, & horreat, alibi tamen benigne admittit, & pro folvendis phae- 

 nomenis libcnter utitur, ejufq; patentes vires hie phyfice delcribit, eamq; limam 

 Naturx appellat. Quapropter ejus exemplo fermentationis nomine, & re, dummodo 

 conveniant cxpofitaj ab eo nota?, uti nobis licebit. Nee in dubium revocabo, quae 

 alias ante Dominum Bore Hum habui , plantulas ventriculo , inteflinis reliquilque 

 imi ventris vifceribus pollere, cum folum radices analogs: venis ladeis alimen- 

 tum continuatis fiftulis miniftrent. lllud vero quod addit, in plantis non efle 

 excretoria vafa excrementorum, quia radices non excipiunt fbrdes, fed tantum fuccos 

 utiles, & defcEcatos, efl contra obfervationem, cum m foliis plantarum in parte fupc- 

 riori obferventur orificia excretoria analoga fudoris vafculis, in corticibus quoq; pr^*' 

 cipue quercils tartareae quardam concretiones oblervantur, tit in vini doliis ex prffci- 

 pitatione ibidem fada acidarum particularum in tranfverfalibus ordinibus. Qjiare 



neccllirib tatendam, ficut in animalibus fuccus ladeis vafis exceptus ulteriori codions 



defsEcatur, 



* 



