— 227 — 



Neque vero Hispanis et Lusitanis suus inter exteros gloriae cam- 

 pus defuil, sed eorum quoque linguas, prae caeteris sonoras et Ro- 

 manac malris majestatem etiam nunc spirantes, ingens Americae pars 

 audit et loquilur, difficiles et abstrusas indigenarum linguarum formas, 

 una cum vetustis hieroglypliis dedignala. 



El quis Gallicam linguam, et ipsam Romanae originis, laude sua 

 privet? Habent et Galli suas apud exleros provincias , ut Romani 

 quondam in Gallia , et majoribus suis felicius pugnaluri illi viden- 

 tur in Numidia et Mauretania contra novum suum Jugurlliam, ul 

 ferlasse brevi Gallice loquentem liane Africae oram habituri simus. 

 Sed Gallica lingua longe aliam inter populos vim vilalem demon- 

 slravil, alio artificio se quam latissime propagavit, et plurimos mor- 

 talium, neque barbaros tantum, ditioni suae subjecil; insinuavit se 

 in animos hominum eleganliorum, blande exornans, quidquld cogi- 

 tarent, et in omnes vilae deliciarumque usus sua unius verba callide 

 iis commendata subministrans. . Ita non sine damno sororum suarum 

 sola ubique regnare coepit, nec sine invidia ab iis speclari solet. 

 Sed quanlacunque fuerit invidia, concedendum tamen, habere linguam, 

 quo placeal, et hanc ejus virlutem fundum habere in communi 

 cognatae stirpis indole et praestantia. Quod reliquum est, forlunae 

 erat, cur neque lingua Hispanica neque Anglica palmam hanc re- 

 portaret, ne cupidius alias nominasse videar. 



Quid addam de Graecis et eorum lingua? Nullas illi provincias, 

 sua lingua loquentes, serius in extremis terris a se conditas, ad con- 

 tendendum cum reliquis populis cultioribus^ digito nobis monstrare 

 possunt. Ex ingenti coloniarum, longe lateque deductarum, numéro 

 quid restât praeter ruinas et pauperiorum aliquot hominum humiles 



