Ad lapidum autem formationem docuit Ariftoteles ne- 
ceffariam eífe Materiam quandam , quam vocat [utum lentum 
compofitum ex tenui terra, & aqua, quz, frigore fuperueniente , 
cogitur in duritiem 5 aut aliam, qua dicitur fuccus lapidefcens ; 
vel quia calor extrinfecus expellat totum humorem , à quo la- 
pidis concretio impediretur ; vel quia in ipfo infit quedam Vir- 
tus congelans; fiué diítin&a fit , vt in feminibus arborum, Vir- 
tus propagatiua , fiuó cum ipfa materia mixta , iuxta Alberti 
Magni doctrinam , quam Georgius Agricola diligentiffime per- 
Ícrutatur. Vtlapides inde , & Cochlez generentur ftulté opi- 
natas e(t Democritus in materia tali modo preparata animam 
eorundem age:c , quafi à calore fuperueniente expergefatamo. 
Ea quidem ab agente extrinfeco perficitur, quod agens aque 
bené poteft effz frigus, & calor, vt docuerunt Plato, 'l'heophra- 
itus, & Ariftoreles, calor inquam, non quidem nimius , né in» 
puluerem redigat maffam illam lutea, non modicus , quia» 
debet humorem , exficcare (ne iterum. humido liquefcat) & de- 
bité concoquendo, lapidem perficere , vt in fornacibus lateres , 
aliaque fimilia , qne tantam induunt duritiem, vt à Chalybe» 
percutfz ignem emittanz, veluti filices. Hoc idem notauit Impe- 
ratus in terra vulgo d'/fcbia , & egomet in porcellanis finen- 
fibus,non finé amicorum oblectamento expertus funi imo etiam 
in Cochleis Venereis,quz ex mari Mofambiquenfi acceperam » . 
Quod ft frigore ea materia. induretur , expelli debet. totum hu- 
midum né calido icerum fluat , vt metallum , faccarum candi- 
dum, & glacies , in quibus remanct humidum à frigore concre- 
tum Ideoque lapides dici non poflunt. 
Gencratur itaque in tali materia forma fubfítantialis la- 
pidis, & Cochlearum , quarum tefta duriffima eft, fi materia» 
valdé denía optimé exíiccetur , fragiliffima veró , fi humore.» 
careat; aut fi humorem habeat, coctura non perficitur. Vocatur 
haec eadem materia à Philofopho, vt diximus, Succus Lapideus, 
€ó quód ex humida lapideaque fubftantia componatur, vel 
quia Deus talem prodauxerit, vcl quia in maris zftu paulatim.» 
€ faxis minutiffimz particule abraduntur cum terreis exalatio- 
nibus mifte. Talem humorem , & fuccum fubtiliffime notat 
Agricula valdé differre ab aqua, quz particulas lapideas fecum 
detulerit, cum à calore per coctionem aptam , aut alio coagulo 
denfitas aliqua illi fit inducenda, qua fi careant argille , inepta 
erunt ad lapidum; & teftarum productionem,& ficuti non oxinis 
fert 
Lib; a.de 5 
ortu, & 
caufis fub- 
terr. 
Sea; 
probl. 
probl. tii, 
